Rodzaje matryc w aparatach

Matryca światłoczuła jest jednym z najważniejszych elementów aparatu. To od jej jakości zależy jakość zdjęć, ich kolory i ilość szumów. Na rynku dostępne są aparaty z różnymi typami tych sensorów, a wybór konkretnego rozwiązania ma duże znaczenie dla każdego fotografa. Znajdziemy klasyczne matryce CCD, bardzo popularne CMOS, a także mniej znane Foveon. Każda ma mocne i słabsze strony. Wybierając aparat, warto wiedzieć, czym charakteryzują się poszczególne matryce, zarówno pod względem budowy, jak i ich możliwości. W tym artykule wyjaśniamy, jakie są matryce w aparacie, ich konstrukcję oraz typowe zastosowania.

Jakie są rodzaje matryc w aparatach?

Wybór matrycy wpływa na jakość wykonywanych zdjęć, możliwości pracy w trudnych warunkach oświetleniowych, ilość generowanego szumu oraz na rozmiar aparatu. 

• CCD (Charge-Coupled Device) to pierwszy typ stosowany w cyfrowych aparatach. Charakteryzuje się bardzo dobrą jakością obrazu, sporą światłoczułością oraz szerokim zakresem tonalnym. Niestety, podatny jest na nagrzewanie się i generuje duże zużycie energii. Zapewnia dość wolny odczyt danych, co może ograniczać podczas fotografowania. Stosowany był głównie w aparatach starszej generacji, obecnie jest wypierany przez nowocześniejsze technologie.
• CMOS (Complementary Metal-Oxide-Semiconductor) to obecnie najbardziej popularny typ matrycy w aparatach. Oferuje dobrą jakość obrazu i szybsze robienie zdjęć. Jest lepiej zintegrowany z elektroniką aparatu oraz ma niższe zapotrzebowanie na energię. Wadą jest spora ilość szumów. W aparatach spotkać można również nowocześniejszy wariant BSI CMOS, który charakteryzuje się lepszą jakością obrazu i niskim poziomem szumów.
• Foveon to niszowa matryca spotykana w aparatach Sigma. Cechą charakterystyczną jest trójwarstwowa konstrukcja, która pozwala na rejestrację pełnych danych kolorystycznych w każdym pikselu. Daje ostrzejszy i bardziej szczegółowy obraz, choć często kosztem większego zaszumienia. Gorzej radzi sobie w słabszym oświetleniu, więc może sobie nie poradzić w wymagających warunkach.

Nie wiesz co wybrać? Lepsza jest matryca CMOS czy CCD? Cóż, CMOS to nowsza technologia. CCD jest w starszych aparatach, które kupisz dużo taniej.

Jakie są rozmiary matryc w aparatach?

Wiesz już jaki wpływ ma matryca w aparacie a zdjęcia. Rozmiar matrycy ma znaczenie nie tylko dla jakości obrazu. Wpływa też na wielkość aparatu, jego ciężar i oczywiście cenę.

• Pełna klatka (35 x 24 mm) to największa matryca, która jest najbardziej ceniona w fotografii profesjonalnej. Oferuje wyjątkową jakość, zakres tonalny oraz duże możliwości w słabym oświetleniu. Wadą jest cena i waga. Aparaty pełnoklatkowe są bardzo drogie i ciężkie.
• APS-C jest nieco mniejsza niż pełna klatka i ma różne warianty, np. 23,6 x 15,7 mm w Nikon, 22,2 x 14,8 mm w Canon. Najczęściej stosuje się ją w aparatach amatorskich i półprofesjonalnych. Ma korzystny stosunek jakości do ceny, więc jest popularnym rozwiązaniem. Idealna w aparacie dla hobbysty, sprawdzi się w podróży i do fotografowania sportu.
• Micro 4/3 (17 x 13 mm) stosowana jest głównie w systemach Olympus i Panasonic. Dobrze radzi sobie w różnych warunkach oświetleniowych, jest bardzo wielofunkcyjna. Jakość obrazu jest gorsza niż w APS-C, pojawia się też więcej szumów. Jednak nadrabia kompaktowymi rozmiarami. Docenią ją osoby podróżujące, zajmujące się fotografią uliczną i amatorską.
• 1 cal to matryca popularna w droższych aparatach kompaktowych i budżetowych bezlusterkowcach. Zapewnia wysoką jakość zdjęć przy znacząco mniejszych gabarytach sprzętu.  Jednak kontrola nad głębią ostrości jest ograniczona.
• 1/2.3” i 1/1.7” to matryce najczęściej spotykane w aparatach kompaktowych oraz w smartfonach. Mniejszy rozmiar oznacza zazwyczaj większą głębię ostrości, ale też niższą jakość zdjęć, gorszą szczegółowość i większe szumy. Sprawdzą się na co dzień, jednak nie ma co po nich oczekiwać jakości APS-C.

Wielkość matrycy a możliwości fotograficzne

Wydaje się, że im większa matryca, tym lepsza. Jednak nie zawsze tak jest. Wszystko zależy od potrzeb, rodzaju zdjęć i warunków, w jakich fotografujesz.

Większe matryce pozwalają na uzyskanie lepszej jakości obrazu. To szczególnie istotne w słabym świetle. Oferują większy zakres dynamiki i szczegółowość. Masz też lepszą kontrolę nad głębią ostrości i możesz osiągnąć ładny efekt rozmytego tła, co jest pożądane w portretach. Praca na wysokim ISO też nie będzie problemem. Jednak duże matryce to też wady. Przede wszystkim to droższe systemy, z większymi i cięższymi aparatami i obiektywami. Zestaw pełnoklatkowy będzie znacznie mniej mobilny niż kompakt z małą matrycą.

Z kolei mniejsze matryce to kompaktowe i lekkie aparaty, co przekłada się na wygodę i mobilność. Cena również jest niższa. Te małe matryce lepiej sprawdzą się w fotografii reportażowej, ulicznej, podróżniczej, a także podczas codziennego użytku. Warto pamiętać też, że nowoczesne technologie pozwalają uzyskać świetną jakość zdjęć również z mniejszych sensorów, szczególnie w smartfonach.

Matryce w aparatach – podsumowanie

Określ jakie zdjęcia chcesz robić, a bez problemu zdecydujesz, jaka matryca w aparacie będzie najlepsza do Twoich potrzeb. Jeżeli priorytetem jest jakość zdjęć i postprodukcja, wybierz pełną klatkę. Jadąc na wakacje, na pewno warto zabrać nie tylko smartfona, ale też aparat kompaktowy. Dla hobbysty tania lustrzanka z APS-C sprawdzi się najlepiej. A jeżeli jesteś fanem marki Sigma, zapewne postawisz na aparat z matrycą Foveon. Wybór jest spory, więc z pewnością każdy znajdzie dla siebie coś odpowiedniego.

Mogą Cię też zainteresować:

• Jak wybrać aparat?
• Jak skalibrować obiektyw z aparatem?
• Jaki bezlusterkowiec wybrać?