Jaki system operacyjny wybrać? Poradnik zakupowy

System operacyjny to podstawa komputera stacjonarnego i laptopa. To od niego w głównej mierze zależy, czy korzystanie z peceta będzie łatwe i przyjemne, praca – sprawna, a granie – w ogóle możliwe. Obecnie na rynku liczą się trzy rodziny systemów Windows, MacOS oraz Linux.

Który z nich najlepiej sprawdzi się w różnych zastosowaniach? Podpowiadamy, czym powinniśmy się kierować, by wybrać dobrze i jaki system operacyjny będzie dla Ciebie najlepszy.

Spis treści:


Popularne systemy operacyjne


Windows, MacOS i Linux – najważniejsze systemy operacyjne

MacOS jest dostępny tylko na urządzeniach Apple, Linux jest darmowy, ale ma swoje ograniczenia, Windows zaś jest najbardziej uniwersalnym z całej trójki.

Nie dziwi więc zupełnie, że niemal 8 na 10 komputerów ma zainstalowane właśnie „Okienka” – Windows 11 lub Windows 10.

Każdy z tych systemów operacyjnych ma jednak swoje zalety, których nie można lekceważyć. Zacznijmy więc od krótkiego ich omówienia, ze wskazaniem najważniejszych plusów i minusów oraz podstawowych zastosowań.

Windows 11 to system uniwersalny

Microsoft obecnie skupia swoje wysiłki na wersji Windows 11, którą na bieżąco aktualizuje, a jednocześnie nieco rzadziej, ale nadal regularnie wypuszcza uaktualnienia dla Windows 10. System ten ma być wspierany do października 2025 r. Natomiast starsze wersje – XP, Vista, 7 i 8.1 nie są już wspierane. Systemy z rodziny Windows, w tym Windows 11 to najlepsze systemy operacyjne z perspektywy przeciętnego użytkownika – głównie przez to, że platforma to była rozwijana stopniowo przez bardzo długi czas, a większość odbiorców dobrze zdążyło się do niej przyzwyczaić.

Windows 11 to uniwersalny system operacyjny, który sprawdzi się we wszelakich zastosowaniach – od nauki i pracy, przez odtwarzanie multimediów, aż po granie w gry wideo.

Microsoft zrobił przemeblowanie stylu graficznego i funkcjonalności Windows 11, pozbywając się tradycyjnego menu start, oferując interfejs, który jest bardziej wypośrodkowany i spójny wizualnie niż kiedykolwiek dotąd. Microsoft ulepszył funkcje wielozadaniowości (np. zakładki w eksploratorze plików), ulepszył integrację ze smartfonami, a także wprowadził nawet możliwość odpalania aplikacji z Androida.

jaki system operacyjny

Zastanawiasz się, czy warto zainstalować Windows 11? Odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak.

Windows 11 cechuje wysoka stabilność, duża szybkość działania (szczególnie na mocniejszych sprzętach), pełna funkcjonalność oraz dostęp do podstawowych aplikacji zaraz po instalacji. Windows 11 dostępny jest w trzech podstawowych wydaniach – wymieniając od najtańszego:

  • Home – dla użytkowników domowych, pozbawiony bardziej zaawansowanych rozwiązań, najlepszy do nauki, przeglądania Internetu, odtwarzania filmów i muzyki oraz grania
  • Pro – dla bardziej doświadczonych użytkowników domowych oraz biznesmenów, oddający do ich dyspozycji szereg dodatkowych narzędzi administracyjnych i zabezpieczających
  • Enterprise – dla bardziej wymagających użytkowników biznesowych i korporacji, oferujący pełną funkcjonalność i dostęp do zaawansowanych rozwiązań.

MacOS to system dla wybrednych

System MacOS nie jest dostępny do kupienia osobno. Jest integralną częścią urządzeń produkowanych przez firmę Apple: zarówno komputerów z serii Mac, laptopów MacBook, jak i urządzeń mobilnych. Decydując się na ten system w rzeczywistości wybieramy więc całe urządzenie.

W ciągu ostatnich lat ukazały się następujące wersje systemu operacyjnego macOS:

  • Mojave (10.14) – wrzesień 2018
  • Catalina (10.15) – październik 2019
  • Big Sur (11) – listopad 2020
  • Monterey (12) – październik 2021
  • Ventura (13) – październik 2022

Najnowsza wersja macOS Ventura oferuje szereg usprawnień w multitaskingu, narrację stron internetowych oraz transkrypcję audio, a także narzędzie kolaboracyjne FreeForm, możliwość użycia iPhone’a jako kamerki internetowej i wiele innych.

jaki system operacyjny

MacOS to kompletny zestaw praktycznych aplikacji, optymalna praca w chmurze i doskonała wielozadaniowość. Na szczególną uwagę zasługuje bezproblemowa współpraca wszystkich urządzeń z nadgryzionym jabłkiem w logo.

Zobacz poradniki Jak wybrać MacBooka? oraz Jaki iPhone wybrać? Ranking modeli

Dziesiątki dystrybucji Linuksa – czym się różnią?

Linux jest darmowy, a przez to często niesłusznie traktowany jak gorszy. Tymczasem jest on najbezpieczniejszy, przeważnie najwydajniejszy, a do tego oddaje pełną kontrolę nad wyglądem i innymi ustawieniami. Pozwala tym samym na dostosowanie go do potrzeb konkretnego użytkownika.

Najnowsze wersje popularnych linuksowych dystrybucji – Ubuntu, openSUSE czy LinuxMint – nie sprawiają już także problemów przy instalowaniu oprogramowania i sterowników. Wcześniej trzeba było robić to poprzez wpisywanie komend w trybie tekstowym.

Poszczególne dystrybucje różnią się przede wszystkim zakresem oprogramowania użytkowego, sposobem konfiguracji i drobnymi elementami interfejsu. W Ubuntu, openSUSE czy LinuxMint przeciętny użytkownik nie zauważy różnicy i będzie zadowolony w zbliżonym stopniu.

Oprócz bezpieczeństwa i opcji konfiguracji ogromnym plusem Linuksa jest też fakt, że jest on (w większości przypadków) całkowicie darmowy. Największy jego problem polega zaś na ograniczonej kompatybilności gier i oprogramowania. Tylko niewielka liczba gier działa poza systemem Windows, podobnie zresztą jak programów komputerowych.

Jaki system dla kogo?

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi na pytanie: „jaki system operacyjny powinienem/powinnam wybrać?”. Wszystko zależy bowiem od tego, do jakich celów zamierzamy wykorzystać nasz komputer stacjonarny lub laptopa. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze zastosowania i najlepsze rozwiązania dla konkretnych użytkowników – graczy, biznesmenów, uczniów oraz najszerszej grupy: zwykłych użytkowników.

System operacyjny dla gracza

Tutaj odpowiedź może być tylko jedna: Windows 11 (obojętnie czy w wersji Home czy Pro). Powodów zaś jest co najmniej kilka. Po pierwsze, brak problemów z uruchomieniem jakiejkolwiek nowej gry komputerowej (i starszej zresztą też).

jaki system operacyjny

Windows 11 to także najnowsze biblioteki DirectX 12 Ultimate. Są one w stanie wykorzystać pełnię mocy drzemiącej w karcie graficznej naszego komputera. Jest także program Xbox Play Anywhere (dzielenie gier pomiędzy PC a Xbox Series X/S). Istnieje także specjalny tryb dla graczy, który pozwala zwiększyć płynność rozgrywki.

Posiadacze subskrypcji Xbox Game Pass Ultimate zyskują abonament z setkami gier na PC, konsole, a także grywalnych w chmurze, z przeglądarki lub dedykowanej aplikacji. Co więcej, zaczęły ukazywać się przenośne PC-ty, takie jak ASUS ROG Ally, które łączą cechy konsoli i PC, posiadają Windows 11 i można grać na nich w tytuły z każdego sklepu cyfrowego z PC oraz te znane z Xboxa.

Jaki system operacyjny do pracy?

Wybór systemu do pracy jest nieco bardziej skomplikowany. Dużo zależy od tego, jaką konkretnie pracę wykonujemy. Jeżeli korzystamy tylko z przeglądarki internetowej, programu graficznego i pakietu biurowego, to bardzo dobrym wyborem może być któraś z dystrybucji Linuksa. Systemy te zapewniają większe bezpieczeństwo, a do tego przeważnie działają płynniej, choć też ich bardziej zaawansowana funkcjonalność jest ograniczona. Linux doskonale sprawdze się także do programowania oraz tworzenia aplikacji internetowych przez lepsze kompilatory oraz wydajność

A co powinni wybrać biznesmeni oczekujący pełnej, nieograniczonej w żaden sposób funkcjonalności oraz pracownicy wykorzystujący zaawansowane oprogramowanie? Powinni postawić na MacOS (szczególnie interesujące są laptopy z serii MacBook Pro z procesorami M1 i M2) lub Windows 11 w wersji Pro (albo Enterprise, w przypadku korporacji). Oba te systemy sprawdzają się w pracy równie dobrze.

Komputery z Windows 11 mogą okazać się lepsze w klasycznie rozumianej wielozadaniowości, a na dodatek można liczyć na narzędzia w stylu PowerToys, które pozwalają np. na stałe przypinać okienka do ekranu czy zmienić zachowanie pewnych skrótów systemowych. Natomiast macOS może okazać się lepszy przy pracy bez rozproszeń – co jest lepsze zależy od preferencji użytkownika.

System operacyjny do filmów i muzyki

Szukając systemu operacyjnego do szeroko pojętych domowych multimediów – przeglądania zdjęć, oglądania filmów czy słuchania muzyki – mamy ułatwione zadanie. Najnowsze wersje Windows, MacOS i Linux oferują w tym zakresie bezproblemową współpracę. Niektóre dystrybucje linuksowe mogą jednak wymagać bardziej skomplikowanej konfiguracji (np. instalacji kodeków), przez co nie są one polecane mniej zaawansowanym użytkownikom.

jaki system operacyjny

Jeśli zatem chcesz prostego systemu, który pozwoli ci cieszyć się swoją muzyką i filmami, najlepiej zrobisz stawiając na najnowszy MacOS Sierra lub Windows 10 w wersji Home. Jeden i drugi na start oddają do twojej dyspozycji podstawowe programy i funkcje, dzięki którym odtworzysz pliki multimedialne we wszystkich popularnych formatach.

Jeśli masz większe wymagania i chciałbyś oglądać filmy czy seriale w technologii HDR, która zwiększa kontrast, jasność i wierność odwzorowania kolorów, to MacBook Pro może okazać się lepszą opcją, gdyż obsługa HDR jest lepsza w macOS niż Windows.

System operacyjny do przeglądania Internetu i nauki

Do takich zastosowań, jak nauka czy przeglądanie Internetu najlepszym wyborem będzie system operacyjny Windows w wersji Home i spokojnie można tutaj postawić na „dziesiątkę”. Gwarantuje on płynność działania, dostęp do podstawowych narzędzi, takich jak przeglądarka internetowa, program graficzny czy aplikacji biurowych. Do tego jest niezawodna w przypadku uruchamiania edukacyjnych programów multimedialnych.

Zarówno komputer z MacOS Sierra, jak i z Linuksem (szczególnie bardzo intuicyjnym Ubuntu) również nada się do nauki, a już tym bardziej do przeglądania Internetu.

W skrajnych przypadkach mogą jednak pojawiać się problemy ze zgodnością plików. Przyzwyczajeni do popularniejszego systemu Windows użytkownicy mogą mieć kłopot z przyzwyczajeniem się do innego interfejsu. Dlatego też dla własnej wygody lepiej jest tutaj postawić na „Okienka”.

Zdjęcia: Apple, Microsoft

Mogą Cię zainteresować:

Autor
Mateusz Tomczak
Niespotykanie spokojny człowiek. Redaktor od kilku lat zgłębiający branżę technologiczną. Z uwagą śledzi każdą nowinkę wkraczającą na rynek i nie zawsze zgadza się z wizjami producentów. Kibic sportowy, lubi czarny humor, zawsze stawia sobie jasne cele.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
4.5/5 (16 głosów)

Czytaj więcej