W tym artykule znajdziesz:

  • Z czego składa się procesor?
  • Procesor w komputerze i laptopie – różnice
  • Jaka podstawka pod procesor?
  • Oznaczenia procesorów Intel i AMD
  • Rdzenie, wątki i taktowanie
  • Jaki procesor do podkręcania?
  • Zintegrowany układ graficzny
  • Kontroler pamięci RAM i pamięć podręczna
  • Pobór energii, współczynnik DTP i energooszczędność
  • Zastosowanie komputera – jaki procesor wybrać?

Jaki procesor wybrać? Poradnik zakupowy

Zakup komputera często zaczynamy od wyboru procesora. Zadanie nie jest łatwe, zwłaszcza dla mniej doświadczonych klientów, którzy nie orientują się w branży. Czym kierować się przy wyborze odpowiedniego modelu i na co zwracać uwagę przy zakupie procesora? Jaki procesor wybrać do danego zastosowania – począwszy od niedrogiego komputera do codziennego użytku, a skończywszy na wydajniejszej konfiguracji z procesorem do podkręcania.

Z czego składa się procesor?

Nim przejdziemy do porad odnośnie wyboru odpowiedniego modelu, warto jeszcze powiedzieć kilka słów z czego składa się procesor

Praktycznie każda nowa jednostka dysponuje kilkoma, bądź nawet kilkunastoma rdzeniami, pamięcią podręczną, kontrolerem pamięci operacyjnej (RAM), a część modeli ma też zintegrowany układ graficzny.

Najwydajniejsze procesory to bardzo rozbudowane konstrukcje. Warto jednak pamiętać, że im bardziej skomplikowana budowa układu, tym zazwyczaj ma większe zapotrzebowanie na energię elektryczną i jest droższy.

jaki procesor
Procesor w komputerze i laptopie – różnice

Procesory w komputerach i laptopach są podobne, niemniej jednak trochę różnią się od siebie. Te pierwsze zwykle są dużo wydajniejsze, a w celu łatwej modernizacji montuje się je w specjalnym gnieździe – podstawce. Co prawda w zestawie z procesorem zazwyczaj już znajduje się chłodzenie, ale klient ma możliwość jego wymiany na wydajniejszą i/lub cichszą konstrukcję.

A jaki procesor do laptopa? Procesor dla laptopa ma już pewne ograniczenia (głównie jeżeli chodzi o zasilanie i chłodzenie), a zatem zazwyczaj oferują niższe osiągi kosztem mniejszego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dodatkowo nie przewidziano opcji modernizacji – układ jest zamontowany na stałe, a chłodzenie zostało zaprojektowane z myślą o konkretnym laptopie.

Jaka podstawka pod procesor?

Jeżeli składamy komputer stacjonarny i mamy już wybraną płytę główną, musimy dopasować procesor do określonej podstawki. Obecnie na rynku znajdziemy kilka gniazd, które obsługują różne jednostki.

Typy gniazd i generacje procesorów Intel:

  • Intel LGA 2066 – wydajne procesory Intel Core i5, Core i7 i superwydajne Core i9 z  7. generacji Intel Core
  • Intel LGA 2011-3 – superwydajne procesory Intel Core i7 ze starszej 5. lub 6. generacji Intel Core
  • Intel LGA 1151 (płyty główne z serii 300) – procesory Core i3, Core i5 i Core i7 z obecnej 8. generacji Intel Core
  • Intel LGA 1151 (płyty główne z serii 100 i 200) – procesory Core i3, Core i5 i Core i7 ze starszej 6. lub 7 generacji Intel Core

Typy gniazd i generacje procesorów AMD:

  • AMD TR4 – superwydajne procesory Ryzen Threadripper
  • AMD AM4 – układy APU z generacji AMD Bristol Ridge oraz wydajne modele AMD Ryzen
  • AMD AM3+ – starsze procesory z generacji AMD FX
  • AMD FM2+ – starsze układy APU/Athlon z generacji AMD Kaveri i Godavari

jaki procesor

Oznaczenia procesorów Intel i AMD

Procesory oferują bardzo szeroką skalę wydajności, różnią się liczbą rdzeni, liczbą wątków, częstotliwością taktowania, oraz ilością pamięci podręcznej. Więc jaki procesor wybrać? Aby odnaleźć procesor odpowiedni do Twoich potrzeb w pierwszym etapie wystarczy posłużyć się prostą identyfikacją. Cecha ta znajduje się w danych technicznych pod pozycją „typ procesora”. Dla procesora marki Intel to:

Rodzaje procesorów AMD:

Rdzenie, wątki i taktowanie

Wydajność procesora w głównej mierze zależy od ilości rdzeni. Im więcej dany układ ma rdzeni, tym więcej zadań w danym momencie jest w stanie realizować. Ponadto część modeli oferuje technologię wielowątkowości, a więc umożliwia równoczesne przetwarzanie dwóch wątków za pomocą jednego rdzenia. Podstawowe modele oferują 2 rdzenie, średniowydajne 4, 6 lub 8 rdzeni, a topowe jednostki obecnie dostępne na rynku dysponują 10, 12, 14, 16,18 czy nawet 24 rdzeniami.

Zobacz bardzo wydajne procesory powyżej 10 rdzeni >

Jak rozumieć częstotliwość taktowania?

Bardzo ważnym parametrem jest również częstotliwość taktowania (wyrażana w MHz lub GHz). Mówiąc w uproszczeniu – im wyższe taktowanie tym wydajniejszy jest procesor. Standardowe taktowanie może być dodatkowo podbite w trybie Turbo Boost (Intel) lub Turbo Core (AMD). Obydwa rozwiązania zostały tak zaprojektowane, aby nie przekraczać dopuszczalnego poboru energii elektrycznej i temperatury, więc podbicie taktowania zależy od aktualnego trybu obciążenia układu – przy obciążeniu większej liczby rdzeni jest ono mniejsze, a przy obciążeniu mniejszej liczby odpowiednio większe.

jaki procesor

Jaki procesor do podkręcania?

Entuzjaści i bardziej zaawansowani użytkownicy powinni zwrócić uwagę na modele z funkcją dodatkowego podkręcania taktowania. Podkręcanie, z języka angielskiego OC: overclocking, to możliwość zwiększenia mocy procesora przez podniesienie częstotliwości taktowania.

Podkręcanie procesora pozwoli uzyskać jeszcze wyższą wydajność komputera, ale wymaga zastosowania wydajniejszego chłodzenia, mocniejszego zasilacza i nierzadko specjalnej płyty głównej. Potencjał na podkręcanie nie jest jednak w żaden sposób gwarantowany przez producenta.

Procesory Intel do podkręcania – Intel i AMD

W przypadku modeli Intela procesory do podkręcania oznaczono dopiskiem K lub X np. Intel Core i7-6700K lub Intel Core i7-6900K.
Natomiast w ofercie AMD prawie wszystkie jednostki mogą być przetaktowane (przed zakupem dobrze jeszcze zerknąć do specyfikacji i się upewnić w tej kwestii). Warto również pamiętać, że takie modele zwykle są też droższe od standardowych odpowiedników. Dobrze więc przemyśleć temat czy funkcja ta na pewno będzie nam potrzebna.

Podkręcony procesor będzie pobierał większą ilość energii, a przede wszystkim wydzielał większe ilości ciepła, dlatego do podkręcania niezbędne jest zastosowanie wydajnego systemu chłodzącego.

Zintegrowany układ graficzny

Część procesorów ze średniego segmentu jest wyposażona w zintegrowany układ graficzny. Zwykle jest to podstawowa jednostka, która sprawdzi się w codziennych, mniej wymagających zastosowaniach typu przeglądanie Internetu lub odtwarzanie multimediów. O graniu raczej możemy zapomnieć (no chyba, że mówimy o starszych, kilku lub kilkunastoletnich tytułach).

W procesorach Intel obecnie znajdziemy układ graficzny z serii HD lub UHD Graphics. Natomiast w specjalnych modelach producent zastosował wydajniejszy układ Iris lub Iris Pro Graphics.

Jeżeli chodzi o procesory AMD, tutaj znajdziemy już całkiem dobrej klasy (jak na zintegrowaną grafikę) układ z serii Radeon.

Kontroler pamięci RAM i pamięć podręczna

Kolejnym ważnym elementem procesora jest kontroler pamięci operacyjnej. Jeszcze do niedawna obsługujący moduły DDR3, ale obecnie wykorzystywanym standardem jest DDR4. Podstawowe modele dysponują 2-kanałowym kontrolerem, natomiast topowe jednostki dla najpotężniejszych komputerów i stacji roboczych dysponują 4-kanałowym kontrolerem.

W specyfikacji danej jednostki znajdziemy również informacje o pojemności pamięci podręcznych – zwykle pierwszego, drugiego i trzeciego poziomu – L1, L2 i L3. Parametr ten jest związany z liczbą rdzeni – w uproszczeniu, im więcej jest dostępnej pamięci podręcznej, tym dany procesor jest wydajniejszy.

jaki procesor

Pobór energii, współczynnik DTP i energooszczędność

Jednym z głównych parametrów procesora jest współczynnik TDP. Informacja ta w uproszczeniu mówi nam o zapotrzebowaniu na energię elektryczną i koniecznym chłodzeniu. Standardowe wersje procesorów zwykle charakteryzują się współczynnikiem TDP na poziomie 65 lub 95 W, natomiast w przypadku tych topowych często jest to 140, 165 lub nawet 180 W. Konieczne jest wtedy zastosowanie odpowiedniego chłodzenia – najlepiej rozbudowanego powietrznego lub wodnego.

W ofercie AMD i Intela znajdziemy również procesory w wersji o obniżonym zapotrzebowaniu na energię elektryczną. W przypadku modeli dla komputerów stacjonarnych są one oznaczone dopiskiem E lub T, a modele dla laptopów dopiskiem U. Warto jednak pamiętać, że modele te charakteryzują się również niższym taktowaniem, więc też oferują gorszą wydajność.

Zastosowanie komputera – jaki procesor wybrać?

Procesor do komputera multimedialnego lub biurowego

Wszystkie porady odnośnie zakupu procesora sprowadzają się do zastosowania komputera multimedialnego lub laptopa. Jaki procesor do mniej wymagających zadań wybrać? W przypadku przeglądania Internetu czy odtwarzania multimediów w zupełności wystarczy podstawowy, 2-rdzeniowy model np. z serii Intel Celeron, Intel Pentium lub AMD A6/A8. Można tutaj wybrać jednostkę ze zintegrowaną grafiką – konstrukcja ta wystarczy do podstawowych zadań, a przy okazji nie będzie niepotrzebnie zawyżać ceny komputera.

Procesor do gier

Większe wymagania dotyczą konfiguracji do grania. Procesor gamingowy powinien cechować się 4 lub 6 wydajnymi rdzeniami więc jaki procesor wybrać? Najlepiej tutaj wybrać modele Intel Core i5 lub AMD Ryzen 5, a w przypadku wydajniejszych maszyn można sięgnąć po jeszcze mocniejsze jednostki Intel Core i7 lub AMD Ryzen 7. Zintegrowany układ graficzny w tym przypadku jest zbędny, bo komputer do grania i tak będzie korzystać z zewnętrznej karty graficznej GeForce lub Radeon.

Procesor dla profesjonalistów

Profesjonaliści korzystają ze specjalistycznego oprogramowania, które potrafi wykorzystać potencjał najbardziej rozbudowanych i najwydajniejszych procesorów. W tym przypadku najlepszym wyborem będą więc kilkunasto-rdzeniowe układy Intel Core i9 pod LGA 2066 lub AMD Ryzen Threadripper pod TR4 z szybkim, 4-kanałowym kontrolerem pamięci operacyjnej (RAM).
Jednostki te oferują wprost bezkonkurencyjne osiągi, co znacznie przyspieszy wykonywanie zadań. Niestety, przy okazji są też to najdroższe jednostki – za topowe modele przyjdzie nam zapłacić kilka tysięcy złotych.

Cechy dodatkowe procesorów

Procesory Intel Procesory AMD
jaki procesor jaki procesor

Jaki procesor wybrać? Poradnik zakupowy
5 (100%) 4 głosów