Jaki procesor wybrać? Poradnik zakupowy

Zakup komputera często zaczynamy od wyboru procesora. Zadanie nie jest łatwe, zwłaszcza dla mniej doświadczonych klientów, którzy nie orientują się w branży. Czym kierować się przy wyborze odpowiedniego modelu i na co zwracać uwagę przy zakupie procesora?

Jaki procesor wybrać do danego zastosowania – począwszy od niedrogiego komputera do codziennego użytku, a skończywszy na wydajniejszej konfiguracji z procesorem do podkręcania.

W tym artykule znajdziesz:

  • Co to jest procesor? Z czego się składa?
  • Procesor w komputerze i laptopie – różnice
  • Jaka podstawka pod procesor?
  • Oznaczenia procesorów Intel i AMD
  • Rdzenie, wątki i taktowanie
  • Jaki procesor do podkręcania?
  • Zintegrowany układ graficzny
  • Kontroler pamięci RAM i pamięć podręczna
  • Pobór energii, współczynnik TDP i energooszczędność
  • Zastosowanie komputera – jaki procesor wybrać?

Co to jest procesor? Z czego składa się procesor?

Nim przejdziemy do porad odnośnie wyboru odpowiedniego modelu, warto jeszcze powiedzieć kilka słów, czym właściwie jest procesor i z czego się składa?

Procesor (inaczej CPU – Central Processing Unit) to układ scalony odpowiadający za większość zadań wykonywanych przez komputer. Pobiera dane z pamięci, interpretuje je, a następnie wykonuje zawarte w nich polecenia.

Współczesne procesory zbudowane są z wielu rdzeni (im jest ich więcej, tym komputer jest w stanie jednocześnie wykonywać więcej obliczeń), dysponują pamięcią podręczną, mogą być również wyposażone w zintegrowany układ graficzny.

Najwydajniejsze procesory to bardzo rozbudowane i zaawansowane konstrukcje. Warto jednak pamiętać, że im bardziej skomplikowana budowa układu, tym większe zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz cena samego procesora.

jaki procesor
Procesor w komputerze i laptopie – różnice

Procesory w komputerach i laptopach zbudowane są podobne, jednak wciąż występują w nich istotne różnice.

  • Procesor do komputera – zwykle są dużo wydajniejsze, a w celu łatwej modernizacji montuje się je w specjalnym gnieździe – podstawce. Co prawda w zestawie z procesorem zazwyczaj już znajduje się chłodzenie, ale użytkownik ma możliwość jego wymiany na wydajniejszą i/lub cichszą konstrukcję.
  • Procesor dla laptopa – ma już pewne ograniczenia (głównie jeżeli chodzi o zasilanie i chłodzenie). Zazwyczaj oferuje więc niższe osiągi kosztem mniejszego zapotrzebowania na energię elektryczną. Dodatkowo nie przewidziano opcji modernizacji – układ jest zamontowany na stałe, a chłodzenie zostało zaprojektowane z myślą o konkretnym laptopie.

Jaka podstawka pod procesor?

Jeżeli składamy komputer stacjonarny i mamy już wybraną płytę główną, musimy dopasować procesor do określonej podstawki. Obecnie na rynku znajdziemy kilka gniazd, które obsługują różne jednostki.

Typy gniazd i generacje procesorów Intel:

  • Intel LGA 1151 (płyty główne z serii 300) – procesory Core i3, Core i5 i Core i7 z 8 i 9 generacji Intel Core (Coffee Lake Refresh, Coffe Lake, Kaby Lake Refresh, Whisky Lake)
  • Intel LGA 1151 (płyty główne z serii 100 i 200) – procesory Core i3, Core i5 i Core i7 ze starszej 6 lub 7 generacji Intel Core (Skylake, Kaby Lake)
  • Intel LGA 2066 – wydajne procesory Intel Core i5, Core i7 i superwydajne Core i9 z 7 generacji Intel Core
  • Intel LGA 2011-3 – superwydajne procesory Intel Core i7 ze starszej 5 lub 6 generacji Intel Core

Typy gniazd i generacje procesorów AMD:

  • AMD TR4 – superwydajne procesory Ryzen Threadripper
  • AMD AM4 – układy APU z generacji AMD Bristol Ridge oraz wydajne modele AMD Ryzen
  • AMD AM3+ – starsze procesory z generacji AMD FX
  • AMD FM2+ – starsze układy APU/Athlon z generacji AMD Kaveri i Godavari

jaki procesor

Oznaczenia procesorów Intel i AMD

Procesory oferują bardzo szeroką skalę wydajności, różnią się liczbą rdzeni, liczbą wątków, częstotliwością taktowania oraz ilością pamięci podręcznej. Więc jaki procesor wybrać? Aby odnaleźć procesor odpowiedni do Twoich potrzeb w pierwszym etapie wystarczy posłużyć się prostą identyfikacją. Cecha ta znajduje się w danych technicznych pod pozycją „typ procesora”.

Rodzaje procesorów Intel:

  • Intel Core i9 – najmocniejsze procesory dla wymagających użytkowników profesjonalnych (edycja grafiki, filmów, projektowanie grafiki 3D) oraz graczy chcących uzyskać jakość grafiki na najwyższym poziomie
  • Intel Core i7 – oferują bardzo wysoką wydajność, która sprawdzi się zarówno w grach jak i do wykonywania profesjonalnych zadań
  • Intel Core i5 – uniwersalne procesory o wysokiej wydajności, cechujące się atrakcyjną relacją ceny do możliwości
  • Intel Core i3 – tańsze procesory dla mniej wymagających użytkowników, sprawdzą się np. w komputerach biurowych
  • Intel Pentium i intel Celeron – tanie, najprostsze procesory o podstawowej wydajności
  • Intel Xeon – specjalne procesory zaprojektowane do obsługi dużych zbiorów danych, stosowane w stacjach roboczych

Oznaczenia procesorów Intel

Znamy już główne rodziny procesorów Intel. Pora przyjrzeć się bliżej ich nazwom i temu, co oznaczają poszczególne elementy. Jako przykład weźmy procesor Intel Core i5-9600K.

  • Core i5 – nazwa rodziny procesorów
  • pierwsza cyfra – określa generację procesora. Tutaj mamy do czynienia z procesorem dziewiątej generacji
  • kolejne 3 cyfry – oznaczają wydajność procesora (więcej = lepiej)
  • litera na końcu – określa dodatkową cechę procesora. Litera K w tym wypadku odblokowany mnożnik procesora, czyli możliwość jego podkręcania (pozostałe często stosowane oznaczenia to: F (brak zintegrowanego układu graficznego), U (procesor niskonapięciowy, stosowany zazwyczaj w laptopach), X (seria najbardziej wydajnych procesorów).

Procesory Intel w sklepie

Rodzaje procesorów AMD:

Oznaczenia procesorów AMD

Podobnie jak w przypadku procesorów Intel, tutaj także łatwo określić możliwości danego układu, odczytując kolejne elementy jego nazwy. Jako przykład weźmiemy procesor AMD Ryzen 5 3600X:

  • pierwsza cyfra – określa rodzinę procesora, w tym wypadku jest to grupa Ryzen 5
  • druga cyfra – oznacza generację procesora, w tym wypadku jest to trzecia generacja
  • kolejne trzy cyfry – informują o wydajności układu (więcej = lepiej)
  • litera na końcu – dodatkowa cecha procesora. Litera X oznacza podwyższone taktowanie procesora, G – obecność zintegrowanego układu graficznego, U – energooszczędne procesory stosowane w laptopach.

Procesory AMD w sklepie

Rdzenie, wątki i taktowanie

Wydajność procesora w głównej mierze zależy od ilości rdzeni. Dla użytkownika oznacza to, że komputer z większą liczbą rdzeni będzie lepiej radził sobie z pracą na kilku programach jednocześnie.

Im więcej dany układ ma rdzeni, tym więcej zadań w danym momencie jest w stanie realizować.

Ponadto część modeli oferuje technologię wielowątkowości (Hyper Threading) i umożliwia równoczesne przetwarzanie dwóch wątków (obliczeń) za pomocą jednego rdzenia. Wątki zwiększają wydajność komputera, niejako podwajając liczbę zadań, które może jednocześnie wykonywać.

Podstawowe modele oferują 2 rdzenie, średnio wydajne 4 lub 6 rdzeni. Topowe jednostki obecnie dostępne na rynku dysponują 8 i więcej (nawet 24) rdzeniami.

Zobacz bardzo wydajne procesory powyżej 10 rdzeni >

Jak rozumieć częstotliwość taktowania?

Bardzo ważnym parametrem jest również częstotliwość taktowania (wyrażana w MHz lub GHz).

Mówiąc w uproszczeniu – im wyższe taktowanie tym wydajniejszy jest procesor.

W specyfikacji podawane są dwie wartości: taktowanie bazowe i taktowanie w trybie Turbo. Ten drugi jest uruchamiany jeśli potrzebna jest dodatkowa moc obliczeniowa (np. w trakcie grania), ale nie jest możliwe utrzymanie jej przez cały czas. Dlatego taktowanie bazowe jest bardziej wiarygodnym wskaźnikiem wydajności procesora.

Tryb Turbo Boost (Intel) lub Turbo Core (AMD) zostały tak zaprojektowane, aby nie przekraczać dopuszczalnego poboru energii elektrycznej i temperatury, więc zwiększenie taktowania zależy od aktualnego trybu obciążenia układu. Przy obciążeniu większej liczby rdzeni jest ono mniejsze, a przy obciążeniu mniejszej liczby odpowiednio większe.

jaki procesor

Jaki procesor do podkręcania?

Entuzjaści i bardziej zaawansowani użytkownicy powinni zwrócić uwagę na modele z funkcją dodatkowego podkręcania taktowania.

Podkręcanie, z języka angielskiego OC (Overclocking), to możliwość zwiększenia mocy procesora przez podniesienie częstotliwości taktowania.

Podkręcanie procesora pozwoli uzyskać jeszcze wyższą wydajność komputera, ale wymaga zastosowania wydajniejszego chłodzenia, mocniejszego zasilacza i nierzadko specjalnej płyty głównej. Potencjał na podkręcanie nie jest jednak w żaden sposób gwarantowany przez producenta.

Procesory Intel do podkręcania – Intel i AMD

W przypadku modeli Intela procesory do podkręcania oznaczono dopiskiem K lub X np. Intel Core i5-9600K lub Intel Core i7-9700K. Natomiast w ofercie AMD prawie wszystkie jednostki mogą być przetaktowane (przed zakupem dobrze jeszcze zerknąć do specyfikacji i się upewnić w tej kwestii).

Warto również pamiętać, że takie modele zwykle są też droższe od standardowych odpowiedników. Dobrze więc przemyśleć temat czy funkcja ta na pewno będzie nam potrzebna. Podkręcony procesor będzie pobierał większą ilość energii, a przede wszystkim wydzielał większe ilości ciepła, dlatego do podkręcania niezbędne jest zastosowanie wydajnego systemu chłodzącego.

Zintegrowany układ graficzny

Część procesorów ze średniego segmentu jest wyposażona w zintegrowany układ graficzny. Zwykle jest to podstawowa jednostka, która sprawdzi się w codziennych, mniej wymagających zastosowaniach typu przeglądanie Internetu lub odtwarzanie multimediów. O graniu raczej możemy zapomnieć (no chyba, że mówimy o starszych, kilku lub kilkunastoletnich tytułach).

W procesorach Intel obecnie znajdziemy układ graficzny z serii HD lub UHD Graphics. Natomiast w specjalnych modelach producent zastosował wydajniejszy układ Iris lub Iris Pro Graphics.

Jeżeli chodzi o procesory AMD, tutaj znajdziemy już całkiem dobrej klasy (jak na zintegrowaną grafikę) układ z serii Radeon Vega stosowane w procesorach AMD Ryzen.

Kontroler pamięci RAM i pamięć podręczna

Kolejnym ważnym elementem procesora jest kontroler pamięci operacyjnej. Jeszcze do niedawna obsługujący moduły DDR3, ale obecnie wykorzystywanym standardem jest DDR4. Podstawowe modele dysponują 2-kanałowym kontrolerem, natomiast topowe jednostki dla najpotężniejszych komputerów i stacji roboczych dysponują 4-kanałowym kontrolerem.

W specyfikacji danej jednostki znajdziemy również informacje o pojemności pamięci podręcznych – zwykle pierwszego, drugiego i trzeciego poziomu – L1, L2 i L3. Parametr ten jest związany z liczbą rdzeni – w uproszczeniu, im więcej jest dostępnej pamięci podręcznej, tym dany procesor jest wydajniejszy.

jaki procesor

Pobór energii, współczynnik DTP i energooszczędność

Jednym z głównych parametrów procesora jest współczynnik TDP. Informacja ta w uproszczeniu mówi nam o zapotrzebowaniu na energię elektryczną i koniecznym chłodzeniu.

Standardowe wersje procesorów zwykle charakteryzują się współczynnikiem TDP na poziomie 65 lub 95 W, natomiast w przypadku tych topowych często jest to 140, 165 lub nawet 180 W. Konieczne jest wtedy zastosowanie odpowiedniego chłodzenia – najlepiej rozbudowanego powietrznego lub wodnego.

W ofercie AMD i Intela znajdziemy również procesory w wersji o obniżonym zapotrzebowaniu na energię elektryczną. W przypadku modeli dla komputerów stacjonarnych są one oznaczone dopiskiem E lub T, a modele dla laptopów dopiskiem U. Warto jednak pamiętać, że modele te charakteryzują się również niższym taktowaniem, więc też oferują gorszą wydajność.

Więcej informacji znajdziesz w artykule Co to jest współczynnik TDP procesora?

Zastosowanie komputera – jaki procesor wybrać?

Procesor do komputera multimedialnego lub biurowego

Wszystkie porady odnośnie zakupu procesora sprowadzają się do zastosowania komputera multimedialnego lub laptopa. Jaki procesor do mniej wymagających zadań wybrać?

W przypadku przeglądania Internetu czy odtwarzania multimediów w zupełności wystarczy podstawowy, 2-rdzeniowy lub 4-rdzeniowy model np. Intel Core i3 lub AMD Ryzen 3. Można tutaj wybrać jednostkę ze zintegrowaną grafiką – konstrukcja ta wystarczy do podstawowych zadań, a przy okazji nie będzie niepotrzebnie zawyżać ceny komputera.

Procesor do gier

Większe wymagania dotyczą konfiguracji do grania. Procesor gamingowy powinien cechować się 4 lub 6 wydajnymi rdzeniami więc jaki procesor wybrać? Najlepiej tutaj wybrać modele Intel Core i5 lub AMD Ryzen 5, a w przypadku wydajniejszych maszyn można sięgnąć po jeszcze mocniejsze jednostki Intel Core i7 lub AMD Ryzen 7.

Zintegrowany układ graficzny w tym przypadku jest zbędny, bo komputer do grania i tak będzie korzystać z zewnętrznej karty graficznej Nvidia GeForce lub AMD Radeon.

Procesor dla profesjonalistów

Profesjonaliści korzystają ze specjalistycznego oprogramowania, które potrafi wykorzystać potencjał najbardziej rozbudowanych i najwydajniejszych procesorów. W tym przypadku najlepszym wyborem będą więc kilkunasto-rdzeniowe układy Intel Core i9 lub AMD Ryzen Threadripper.

Jednostki te oferują wprost bezkonkurencyjne osiągi, co znacznie przyspieszy wykonywanie zadań. Niestety, przy okazji są też to najdroższe procesory – za topowe modele przyjdzie nam zapłacić kilka tysięcy złotych.


Procesory Intel Procesory AMD
jaki procesor jaki procesor

Jaki procesor wybrać? Poradnik zakupowy
5 (100%) 5 głosów