Jaki monitor wybrać? Poradnik zakupowy

Jaki monitor do komputera wybrać? Czym różnią się stosowane w monitorach matryce TN, IPS, MV oraz kiedy ważne są kąty widzenia? Jakie proporcje ekranu są najlepsze dla monitora do biura, monitora do grafiki, a jakie dla monitora do filmów.

Podpowiadamy kiedy w monitorze ważne są wysoka jasność lub kontrast. Dowiesz się dlaczego czas reakcji to kluczowa cecha monitora do gier oraz jakie załącza powinien mieć nowoczesny, uniwersalny monitor.

Spis treści:

  • Jaka rozdzielczość i przekątna ekranu?
  • Rodzaje matryc w monitorach
  • Jakie są kąty widzenia w monitorach?
  • Kontrast monitora
  • Czas reakcji plamki – co to takiego?
  • Ergonomia w monitorze, czyli regulacja i montaż
  • Jakie są dodatkowe funkcje monitorów?
  • Jakie złącza w monitorach?
  • Jaki monitor dla graczy?
  • Jaki monitor do domu i oglądania filmów?
  • Jaki monitor do biura?

Polecane monitory w Komputronik.pl

Jaka rozdzielczość i przekątna ekranu?

Jeśli Twoja pierwsza myśl przy zakupie, to kupić monitor do komputera o możliwie jak największej przekątnej, to powinieneś to jeszcze przemyśleć. Musimy zdawać sobie sprawę, że większa przekątna wcale nie oznacza większego komfortu pracy. Czasem wystarczy nam nawet monitor 19 cali, czy monitor 20 cali.

Nasza decyzja powinna brać pod uwagę przede wszystkim ilość miejsca, jaką mamy w danym pomieszczeniu i odległość, która będzie nas dzieliła od monitora. Monitor nie powinien być ustawiony bliżej niż 50 cm od naszych oczu.

Warto też przyjąć zasadę, że całość ekranu monitora powinniśmy ogarnąć wzrokiem, bez konieczności poruszania głową. W innym przypadku dłuższe posiedzenia przed monitorem mogą skutkować bólem głowy.

Pamiętajmy też, że szerokość monitora nie zawsze idzie w parze z przekątną ekranu. Na przykład 29-calowy monitor o proporcjach ekranu 21:9 będzie dużo szerszy od 24-calowego monitora o proporcjach 16:10.

Proporcje ekranu monitora

16:9

16:9 – panoramiczny format oferujący rozdzielczość m.in. 1920 x 1080. Większość z nas zna go pod nazwą Full HD. Format ten nadal jest najczęściej spotykany w polskich domach. Oczywiście są też dostępne wyższe rozdzielczości w tym formacie ekranu – WQHD 2560 x 1440 oraz 4K Ultra HD 3840 x 2160.

16:10

16:10 – oferujący rozdzielczość rozszerzoną względem pionu w Full HD. Zamiast 1080 jest tu 1200 pikseli. Obraz jest mniej prostokątny, ale mimo wszystko nadal zachowuje wrażenie panoramiczne. Ten format obrazu wykorzystywany jest często przez osoby zajmujące się grafiką komputerową, ale świetnie sprawdza się także w pracy na aplikacjach biurowych.

Więcej przeczytasz w poradniku Jaki monitor 16:10 wybrać? Porównanie proporcji ekranu 16:10 i 16:9

21:9

21:9 – format często nazywany jest ultra-panoramą. Oferuje on proporcje kinowe w rozdzielczości 2560 x 1080 lub 3440 x 1440 Większość wyświetlanych na nim filmów nie ma czarnych pasków na górze i dole ekranu. Doskonale wyglądają na nim również gry, które oferują więcej obrazu po bokach. Niestety, starsze filmy nie znają tego formatu i oglądając je musimy pogodzić się z rozciągnięciem obrazu lub czarnymi paskami po bokach ekranu.

jaki monitor

Rozdzielczość monitora

Jeśli chodzi o rozdzielczość, to parametr ten ma bardzo duże znaczenie w przypadku filmów i obróbki zdjęć. Jest on bowiem odpowiedzialny za szczegółowość obrazu. Monitory o dużych przekątnych oferują nam duży obszar roboczy i pozwalają lepiej wykorzystać wysoką rozdzielczość.

  • Full HD (1920×1080) – najczęściej stosowana rozdzielczość, wystarczająca do większości codziennych zastosowań – pracy biurowej, oglądania filmów oraz gier, w przypadku monitorów o przekątnej poniżej 25 cali będzie najlepszym wyborem, a zarazem najbardziej przystępny cenowo
  • QHD (2560×1440) – dla bardziej wymagających użytkowników, oferuje większą przestrzeń roboczą i lepszą szczegółowość obrazu, najlepiej sprawdza się w monitorach o przekątnej 27 cali i większej
  • 4K Ultra HD (3180×2160) – najbardziej szczegółowy obraz i olbrzymia przestrzeń robocza do dyspozycji, to największe atuty monitorów 4K Ultra HD, najczęściej wybierane przez grafików i graczy

Polecane monitory o różnych proporcjach ekranu

Monitory 16:9 Monitory 16:10  Monitory 21:9
jaki monitor jaki monitor jaki monitor

Rodzaje matryc w monitorach

matryca TN

Matryce TN najczęściej stosowane są w tańszych monitorach, ze względu na ich niską cenę. Ma to jednak odzwierciedlenie w niższej jakości obrazu oraz wąskich kątach widzenia niż w innych typach matryc (IPS i VA). Ze względu na charakterystykę technologii matryc TN są one w stanie osiągać bardzo szybki czas reakcji i wysoką częstotliwość odświeżania matrycy. Z tego powodu są wybierane przez graczy, którym zależy na płynnej i dynamicznej rozgrywce.

W matrycach TN cząsteczki kryształu tworzą wstęgę, której końce znajdujące się przy szklanych płytkach, ustawione są do siebie prostopadle. Światło przechodzące przez ustawione tak kryształy zmienia swoją polaryzację o 90 stopni.

Monitory z matrycą TN >

matryca IPS

W matrycach IPS molekuły ciekłego kryształu usytuowane są równolegle do siebie, oraz do powierzchni ekranu. Taka technologia sprawia, że matryce IPS zachwycają jakością obrazu. Doskonale odwzorowują kolory, jednak z wyjątkiem czerni, która dla wielu nie jest dość głęboka. Oferują też bardzo szerokie kąty widzenia zarówno w pionie, jak i w poziomie.

Matryca IPS wykorzystywana jest często w monitorach profesjonalnych oraz w sprzęcie biurowym. Monitor do grafiki i monitor do obróbki zdjęć też powinny taką posiadać. Dzięki szerokim kątom widzenia oraz świetnym odwzorowaniem kolorów są idealne do oglądania filmów.

Monitory z matrycą IPS >

matryca MVA i PVA

Matryce VA są pewnego rodzaju kompromisem pomiędzy matrycami TN i IPS. Jakość obrazu jest lepsza niż w TN i nieco gorsza niż w IPS. Mają dobry czas reakcji i szerokie kąty widzenia. Ich największą zaletą jest wysoki kontrast oraz wysoka szczegółowość obrazu.

W tego typu panelach kryształy usytuowane są pionowo oraz ukośnie względem powierzchni ekranu. Ze względu na sposób ułożenia matryce dzielimy na dwie podgrupy:

  • MVA (Multi-domain Vertical Alignment) – kryształy są tu pochylone w obie strony i ułożone nieregularnie
  • PVA (Patterned Vertical Alignment) – mniejsza szybkość działania w zamian za mniejsze koszty produkcji, ale też i wyższy kontrast.

Monitory z matrycami MVA i PVA >

Jakie są kąty widzenia w monitorach?

Szerokie kąty widzenia – powyżej 170 stopni – oznaczają, że obraz na monitorze (kolory i jasność) nie ulegnie pogorszeniu gdy ekran będzie odchylony do tyłu, lub gdy będziemy na niego patrzeć z boku. W przypadku słabych kątów widzenia – poniżej 160 stopni – nawet niewielkie odchylenie monitora do tyłu lub na bok, może  skutkować tym, że na niektórych obszarach ekranu zobaczymy obraz o słabszej jasności, mniejszym kontraście i w innych kolorach.

Przykład opisu kątów widzenia w danych technicznych dwóch różnych monitorów:
jaki monitor

Maksymalne kąty poziomie są także bardzo ważne w przypadku monitorów o ultrapanoramicznych ekranach 21:9, o których pisaliśmy w pierwszej poradzie.

Najszersze kąty widzenia oferują matryce typu IPS – aż 178 stopni w pionie i poziomie. W najtańszych monitorach z matrycą typu TN kąty widzenia wynoszą zazwyczaj 170-160 stopni.

.

Czas reakcji plamki – co to takiego?

Czas reakcji plamki lub czas reakcji matrycy to po prostu czas podawany w milisekundach, który określa, ile czasu potrzebuje pojedynczy piksel na zapalenie się i całkowite zgaśnięcie. A mówiąc prościej, wskazuje nam on, jak ekran będzie radził sobie z dynamicznym obrazem.

Jeśli ma to być monitor do biura, to kompletnie nie zawracaj sobie głowy tym parametrem. Ale jeśli chodzi o monitor do gier, to już warto się nim zainteresować.

Będąc graczem, który uwielbia dynamiczne gry, to powinieneś wybrać monitor o możliwie jak najwyższym czasie reakcji.

Wtedy szukaj modeli z czasem reakcji 4 ms lub niższym. Najszybsze monitory mogą pochwalić się czasem reakcji nawet na poziomie 1 ms. Jest to idealny monitor do konsoli PS4.

Monitory do PS4 >

Kontrast monitora

W danych technicznych prawie wszystkich monitorów podany są dwie wartości kontrastu: statyczny i dynamiczny, na podstawie danych producenta. Przyjęte przez każdego producenta zasady i sposób pomiaru kontrastu dynamicznego, skutkują niezwykle wysokimi wartościami, sięgających nawet stu milionów (100000000:1).

W wielu przypadkach ten parametr ma jednak bardzo małe znaczenie dla oceny rzeczywistej jakości obrazu i nie warto kierować się nim przy wyborze monitora.

Przykład opisu, gdzie podany jest kontrast statyczny i dynamiczny w danych technicznych dwóch różnych monitorów:

jaki monitor

Znacznie istotniejsza i bardziej wiarygodna jest wartość kontrastu statycznego. Kontrast statyczny ma w większości przypadków wartość  w przedziale 1:1000 – 1:5000. Im wyższa wartość tym lepiej. Obecnie najwyższy kontrast oferują matryce VA.

Porównując dwa monitory, należy pamiętać, aby nie porównywać dwóch różnych wartości kontrastu –  dynamicznego ze statycznym, gdyż są to dwie zupełnie inne cechy.

Jasność, rodzaj podświetlenia, równomierność podświetlenia

Istotnym parametrem, na który warto zwrócić uwagę przed zakupem jest jasność. W specyfikacji technicznej jest ona podawana w jednostkach cd/m2 (kandela na metr kwadratowy). Przyjmuje się, że optymalną wartością do komfortowej pracy w normalnych warunkach oświetleniowych jest 140 cd/m2.

Często jednak monitor ustawiony jest np. blisko okna lub w bardzo jasnym pomieszczeniu. Wówczas przydatny jest panel o zdecydowanie wyższej jasności, np: 300 cd/m2. Wysoka jasność przydatna jest także w grach oraz podczas oglądania filmów.

Do podświetlania matryc w monitorach stosowane są diody LED. Najczęściej stosowane jest tzw. podświetlenie krawędziowe, co oznacza, że diody umieszczone są na krawędziach matrycy. Jest to tańsze rozwiązanie, którego zaletą jest ponadto ograniczenie grubości obudowy.

Jego minusem jest natomiast niższy kontrast oraz różnice w równomierności podświetlenia w różnych obszarach ekranu. Do większości zastosowań domowych i biurowych jest to jednak w pełni wystarczające rozwiązanie, którego zaletą jest ponadto energooszczędność.

Z kolei podświetlenie pełne różni się tym, iż diody podświetlające umieszczone są bezpośrednio za matrycą, co daje efekt w postaci wysokiego kontrastu i równomiernego podświetlenia całej powierzchni. Rozwiązanie to stosowane jest w droższych monitorach.

Ergonomia w monitorze, czyli regulacja i montaż

Jeśli cenisz sobie komfort pracy, zwróć uwagę na możliwość regulacji położenia ekranu.

Regulować można najczęściej zarówno wysokość, jak i kąt nachylenia w przód i tył. Dodatkową zaletą będzie funkcja pivot. Monitor w nią wyposażony można obrócić o 90 stopni, do pionowej pozycji.

jaki monitor

Jest to szczególnie istotne przy pracy np. na długich plikach tekstowych, czy projektowaniu graficznym. Tę funkcję może posiadać też monitor dla ucznia, czy monitor dla studenta.

W danych technicznych monitorów znajdziemy też czasem informacje o zgodności z systemem VESA. Gdy monitor dysponuje taką funkcjonalnością, można zamontować go na ścianie lub na specjalnym uchwycie. Daje to o wiele większą swobodę przy obracaniu monitora w różnych kierunkach, a także więcej miejsca na biurku.

Rozmiar monitora decyduje o rozstawie otworów montażowych i może on wynosić 75×75 mm, 100×100 mm lub nawet 200×200 mm w przypadku modeli z największą przekątną.

Polecane monitory z obrotowym ekranem

Jakie są dodatkowe funkcje monitorów?

  • Funkcja AMD FreeSync i Nvidia G-Sync – funkcja ta wspiera płynność gry. Eliminuje ona zacinanie się obrazu będące efektem różnicy pomiędzy szybkością generowania kolejnych klatek przez kartę graficzną a częstotliwością odświeżania monitora. Gwarantuje to płynny ruch postaci i innych elementów w grach. Sprawdź także nasz poradnik G-Sync czy FreeSync? Które rozwiązanie wybrać?
  • Funkcja 3D – funkcji tej możemy używać w przypadku oglądania filmu nagranego w tej technologii lub gry przystosowanej do obrazu 3D. W niektórych przypadkach przydadzą nam się specjalne okulary.
  • Monitory HDR – technologia zwiększająca zakres rozpiętości pomiędzy ciemnymi i jasnymi tonami, co przekłada się na żywsze, bardziej nasycone kolory i naturalny obraz. Więcej informacji o tym rozwiązaniu znajdziesz w artykule Co to jest HDR? Wszystko o technologii High Dynamic Range
  • Zintegrowane głośniki – dzięki takiej możliwości nie musimy podłączać do komputera dodatkowych głośników. Zobacz monitory z głośnikami
  • Monitor dotykowy – ten typ monitora możemy obsługiwać za pomocą dotyku – podobnie jak nasz smartfon. Na rynku pojawia się coraz więcej programów, które wykorzystują tę funkcję monitora. Zobacz monitory z panelem dotykowym
  • Zakrzywiony monitor – zakrzywiona matryca sprawia wrażenie, że obraz otacza oglądającego. Zakrzywione monitory są też mniej podatne na refleksy świetlne i sprawiają wrażenie większych niż ich klasyczne odpowiedniki. Przygotowaliśmy specjalny poradnik Jaki zakrzywiony monitor wybrać? Czy warto?

Popularne monitory z zakrzywionym ekranem

Jakie złącza w monitorach?

HDMI

Standardem jest obecnie monitor z HDMI. Taki typ złącza mają praktycznie wszystkie nowoczesne komputery i laptopy, a także niektóre tablety. Czasami może wymagać odpowiedniego kabla lub przejściówki, gdy złącze HDMI w laptopie lub tablecie jest w formacie mini lub micro.

HDMI-MHL

Jeśli chciałbyś do swojego monitora podłączać smartfon lub tablet, w danych technicznych pod cechą „porty wejścia/wyjścia” szukaj złącza typu HDMI-MHL.

DisplayPort

Monitor może być wyposażony w dwa złącza HDMI lub dwa DisplayPort. Umożliwia to podłączenie do jednego monitora dwóch, lub więcej komputerów. Dwa komputery można także podłączyć do monitora przez dwa różne złącza, np: D-Sub+DVI, lub  DVI+HDMI, lub HDMI+DisplayPort – jeśli tylko te komputery są wyposażone w odpowiednie wyjścia wideo.

Przełączanie obrazu pomiędzy poszczególnymi komputerami możliwe jest przyciskami na obudowie lub w menu monitora. Jeśli w swojej pracy często korzystałbyś z przełączania obrazu pomiędzy dwoma komputerami, warto wybrać taki monitor, którzy umożliwia robić szybko i wygodnie. Najlepiej dedykowanymi przyciskami na obudowie.

W złącze DisplayPort jest wyposażony każdy monitor o rozdzielczości Ultra HD lub 4K, gdyż tylko w tym standardzie możliwe jest przesyłanie obrazu z komputera do monitora.

DVI-D i D-Sub

Starszym typem złącz są D-Sub i DVI-D, które wciąż można spotkać np. w starszych laptopach i komputerach biurkowych.

Duża liczba zróżnicowanych złączy zwiększa uniwersalność i wszechstronność monitora. Oprócz liczby portów istotne jest także ich umiejscowienie. Złącza mogą być skierowane w dół, dzięki temu monitor można ustawić blisko ściany. Jeśli skierowane są w tył, wówczas dostęp do nich jest znacznie łatwiejszy, ale trzeba pamiętać o pozostawieniu nieco miejsca za monitorem.

USB i USB typu C

Oprócz złącz wideo do Twojej dyspozycji może być jeszcze wyjście słuchawkowe oraz hub USB. Dzięki temu dodatkowe urządzenia np. pendrive, czy zewnętrzny dysk twardy można podłączyć bezpośrednio do monitora.

Szczególnie warto zwrócić uwagę na obecność łącza USB typu C umożliwiającego równoczesne przesyłanie sygnału wideo i ładowanie urządzeń.

Wszystkie zalety takiego rozwiązania omawiamy w artykule Co potrafi monitor z USB typu C?

Popularne monitory z USB-C

Jaki monitor dla graczy?      

Monitor do gier powinien być wyposażony w szereg przydatnych funkcji. Najważniejsze z nich to:

  • szybkość, czyli bardzo krótki czas reakcji plamki – poniżej 4 ms
  • wysoka częstotliwość odświeżania matrycy – 144 Hz lub więcej
  • technologia synchronizacji obrazu – G-Sync lub FreeSync
  • specjalny tryb dla graczy – jeden przycisk dostosowuje jasność i kontrast, zwiększając widoczność scen, szczególnie tych ciemnych
  • rozdzielczość Full HD (1920 × 1080) lub wyższa
  • wysoka jasność matrycy – powyżej 250 cd/m2
  • wbudowane dobrej jakości głośniki lub złącze słuchawkowe
  • wbudowany HUB USB

Więcej informacji znajdzie w poradniku Jaki monitor do gier wybrać?

Monitory dla graczy w sklepie

Jaki monitor do domu i oglądania filmów?

Monitor do filmów powinien mieć przede wszystkim duży rozmiar i szerokie kąty widzenia. Tylko wtedy będziemy mogli komfortowo oglądać filmy z całą rodziną, bez obaw, że ktoś źle widzi wyświetlany obraz. Warto też rozważyć zakup monitora o proporcji 21:9. Są to proporcje kinowe. Większość wyświetlanych na nim filmów nie ma czarnych pasków na górze i dole ekranu.

Jaki monitor do biura?

Monitor do biura, czy monitor do nauki nie musi oferować niezwykle wysokich parametrów technicznych. Musi mieć za to rozmiar dopasowany do naszego stanowiska pracy oraz pozwalający na regulację pozycji ekranu (wysokości, . Dobrze sprawdza się tu monitor o proporcjach ekranu 16:10. Monitor do pracy musi być też niezawodny – warto wybrać model jednego z czołowych producentów – w razie awarii możemy liczyć na pewny serwis.

Najważniejsze cechy monitorów


Jaki monitor wybrać? Poradnik zakupowy
4 (80%) 6 głosów