Jaka karta graficzna? Rodzaje kart graficznych

22.03.2023 | autor: Mariusz Ignar | Przeczytasz w 12 minuty
Zwiększ rozmiar tekstu

Do najważniejszych elementów wpływających na wydajność komputerów należą procesory i karty graficzne. Znaczenie karty graficznej wzrasta, zwłaszcza jeżeli mówimy o konfiguracji typowo do grania lub pracy kreatywnej, jak tworzenie grafiki czy obróbki wideo. Warto więc przemyśleć jej wybór i zdecydować się na możliwie najlepszą konstrukcję.

Niestety, rynek zmienia się w bardzo szybkim tempie, przez co mniej doświadczeni klienci mogą mieć problem z opanowaniem podstawowych informacji i wyborem odpowiedniego modelu. Z tego też powodu przygotowaliśmy krótki poradnik, który podpowie, jaka karta graficzna z oferty firm AMD, NVIDIA czy Intel będzie najlepiej odpowiadała na Twoje potrzeby.

O tym, jak wybrać kartę graficzną do komputera gamingowego dowiesz się z poradnika: Jaka karta graficzna do komputera gamingowego?

W tym poradniku znajdziesz:

Do czego służy karta graficzna, czyli rola karty graficznej

Na początek warto opowiedzieć o roli karty graficznej w komputerze. Karta odpowiada głównie za generowanie i wyświetlanie obrazu. Warto jednak mieć na uwadze, że w przypadku gier proces generowania animacji jest bardziej skomplikowany. W jednym momencie na ekranie możesz mieć kilkadziesiąt poruszających się postaci, wybuchy i padające wokół odłamki. Dlatego karta graficzna musi oferować odpowiednią wydajność – zwłaszcza jeżeli zależy nam na obrazie o wysokiej rozdzielczości i szczegółowości.

Sprawdź nasz artykuł Z czego składa się komputer, gdzie znajdziesz więcej informacji na ten temat.

jaka karta graficzna

To jednak nie koniec, bo karta graficzna może również wspomagać obliczenia procesora w profesjonalnych zastosowaniach – takich jak renderowania animacji, obróbki zdjęć, enkodowania i dekodowania wideo czy uczenia maszynowego.

Programiści wykorzystują m.in. biblioteki CUDA, OpenCL czy framework OptiX, dzięki czemu nawet niedroga karta graficzna pozwala znacznie przyspieszyć wykonywanie określonego zadania. Warto jednak pamiętać, że możliwości zależą od konkretnego oprogramowania i tego czy potrafi ono wykorzystać potencjał karty graficznej. Zwykle wykorzystuje się profesjonalne modele z serii AMD Radeon Pro lub Nvidia Quadro.

Karta graficzna w komputerze – funkcje:

  • generowanie i wyświetlanie obrazu,
  • wspomaganie obliczenia procesora,
  • zwiększanie wydajności komputera (przyspieszanie wykonywania zadań).

Jak rozpoznać wydajność i generację kart po oznaczeniach?

Jak wybrać kartę graficzną, jak rozpoznać jej wydajność i generację? Producenci wyszli naprzeciw mniej doświadczonym klientom i wprowadzili stosowne oznaczenia, które pozwalają oszacować wydajność i generację danego modelu. Przede wszystkim powinniśmy zwracać uwagę na pierwszy człon liter i cyfr w nazwie danego modelu.

Czasami można również spotkać się z konstrukcjami z edycji specjalnych, gdzie trudniej zidentyfikować ich specyfikację. Dominujące na rynku karty graficzne to karty graficzne AMD i karty graficzne NVIDIA, a od jakiegoś czasu możemy również zakupić karty graficzne Intel. Przyjrzyjmy im się kolejno.

Karty graficzne AMD

Karty graficzne AMD dzielą się na:

  • Radeon – modele do podstawowych zastosowań
  • Radeon RX – karta graficzna dla gracza

Pierwsza cyfra odpowiada za generację (np. model Radeon RX 6800 XT jest nowszy od Radeon RX 5700 XT), natomiast kolejna za segment wydajnościowy (np. model Radeon RX 6900 jest wydajniejszy od Radeon RX 6800).

Oprócz tego w ofercie producenta znajdziemy topowe modele ze specjalnych edycji. Zwykle reprezentują one najwyższy segment wydajnościowy, ale czasem trudno na pierwszy rzut oka zidentyfikować do której serii należą. Warto zatem dokładnie zapoznać się z ich specyfikacją.

Karty graficzne AMD w sklepie

Karty graficzne NVIDIA

Karty graficzne NVIDIA – podział:

  • GeForce – najbardziej podstawowe modele
  • GeForce GT – wersje ze średnio-niskiego segmentu
  • GeForce GTX – modele gamingowe dla graczy
  • GeForce RTX – modele gamingowe dla graczy, wspierające Ray tracing, DLSS i techniki SI

Pierwsza cyfra oznacza generację karty graficznej (np. karta graficzna Nvidia GeForce RTX 3080 jest nowsza od Nvidia GeForce RTX 2080), a kolejna jego segment wydajnościowy (np. GeForce RTX 3070 jest wydajniejszy od GeForce RTX 3060 Ti).

Nowa seria GeForce RTX wyróżnia się dodatkowymi jednostkami RT oraz Tensor. Te pierwsze które odpowiadają za technologię śledzenia promieni w czasie rzeczywistym (Ray Tracing) i jeszcze bardziej realistyczną animację. Te drugie natomiast wykorzystane są m.in. w grach (do DLSS) oraz technik głębokiego uczenia się w czasie rzeczywistym.

Część modeli dodatkowo oznaczono dopiskiem Ti, co oznacza przyspieszoną wersję (np. GeForce RTX 2080 Ti jest wydajniejszy od zwykłego GeForce RTX 2080).

Innym oznaczeniem jest dopisek SUPER, który także sugeruje wyższą wydajność karty od jej podstawowej wersji (np. GeForce RTX 2070 SUPER jest mocniejszy od GeForce RTX 2070).

Karty graficzne NVIDIA w sklepie

Karty graficzne Intel Arc

Karty graficzne Intel Arc – podział:

  • Intel Arc 3 – podstawowe modele do mniej wymagających zadań i gier
  • Intel Arc  5 – modele przeznaczone do grania w tytuły sieciowe, e-sportowe i te mniej wymagające
  • Intel Arc 7 – (aktualnie) najwydajniejsze modele, stworzone z myślą o graczach i twórcach

Cyfra umieszczona w oznakowaniu Intel Arc to tak naprawdę znak danej serii. Litera natomiast informuje o generacji kart graficznych Intel (Arc = „A”). Arc 3 składa się z dwóch modeli – Arc A350 oraz A370. Dalej mamy średnią klasę Arc 5 – A580, a na końcu Arc 7 – A750 oraz A770. Co istotne, Intel zastosował w swoich kartach graficznych odpowiedniki technologii Nvidii z rodziny RTX. Rdzenie Xe są odpowiednikiem RT, a technologia XeSS działa analogicznie jak DLSS. Największym atutem tych kart jest jednak sprzętowy enkoder AV1 – idealny do strumieniowania treści wideo w Internecie.

Taktowanie rdzenia i taktowanie pamięci – jaka karta graficzna?

Cechy „taktowanie rdzenia” i „taktowanie pamięci” warto porównywać głównie przy kartach tej samej serii szukając modeli „podkręcanych” oferujących wydajność nieco wyższą niż standardowe karty.

Modele w których producenci zdecydowali się zwiększyć taktowanie rdzenia i pamięci najczęściej mają w nazwie produktu dodatkowe oznaczenia typu: OC, Boost, Overclocked, Superclocked, lub specjalne nazwy wskazujące na lepsze parametry karty np: AMP, DC, Lightning.

Wyższe „taktowanie rdzenia” i „taktowanie pamięci” skutkuje nieco lepszą wydajnością w grach. Przy wyborze karty z wyższymi współczynnikami warto zachować rozsądną relację pomiędzy lepszą wydajnością, a wyższą ceną. Może się okazać, że przy tej samej dopłacie uda Ci się zakupić już model z wyższego segmentu.

Karta graficzna z technologią Turbo lub Boost

Wszystkie nowe karty graficzne wykorzystują technologię Boost, która przy obciążeniu automatycznie zwiększa taktowanie rdzenia graficznego, ale konieczne jest do tego zapewnienie odpowiedniego chłodzenia. Wyższemu taktowaniu rdzenia i pamięci towarzyszy z reguły wydajniejsze chłodzenie karty, dlatego podkręcane modele bardzo często charakteryzują się większym i efektywniejszym coolerem.

Karta graficzna zintegrowana, czy dedykowana?

Większość procesorów dysponuje zintegrowanym układem graficznym, co pozwala obniżyć cenę komputera oraz jego pobór energii elektrycznej. Zintegrowane układy oferują jednak niższą wydajność i przeważnie sprawdzą się dobrze w mniej wymagających zastosowaniach. Rozwiązanie to polecamy do domowych i biurowych komputerów oraz laptopów.

Co oznacza, że karta graficzna jest dedykowana? Najprościej mówiąc oznacza to, że w komputerze lub laptopie zamontowano osobną kartę graficzną, która w żaden sposób nie jest zintegrowana z procesorem. Możemy liczyć na dużo lepszą wydajność, a w przypadku komputerów stacjonarnych również na łatwą modernizację. Na ogół takie konstrukcje są już zauważalnie droższe. Karta graficzna dedykowana to dobra opcja dla graczy i profesjonalistów.

Chłodzenie karty graficznej

A jaka karta graficzna powinna być przez nas wybrana, jeśli zależy nam na cichej pracy komputera? Wybierzemy model karty graficznej wyposażonej w chłodzenie autorskie. Takie modele są nieco droższe, ale charakteryzują się znacznie wyższą kulturą pracy. Każdy producent kart graficznych posiada swoje autorskie rozwiązania systemu chłodzącego. W kartach graficznych firmy ASUS jest to DirectCU, firma MSI ma Twin Frozr, a firma Gigabyte nazywa swoje chłodzenie Windforce.

Warto wybrać chłodzenie autorskie, ponieważ różnica w głośności pomiędzy standardowym coolerem zaprojektowanym przez producenta procesora graficznego (AMD lub NVIDIA) z reguły jest duża.

Co to jest chłodzenie wodne karty graficznej?

Chłodzenie wodne znajdzie miejsce zarówno w mocnym sprzęcie, w którym konwencjonalne wentylatory przestają być wystarczająco wydajne, oraz w komputerach hobbystów podkręcających swoje procesory i karty graficzne. System chłodzenia w komputerach znacząco wpływa na ogólną wydajność sprzętu i potrafi obniżyć temperatury nawet o kilkanaście stopni Celsjusza, gdy komputer pracuje pod obciążeniem. Dodatkowo zapewnia też świetny efekt wizualny.

Więcej o chłodzeniu wodnym przeczytasz w Komputer z chłodzeniem wodnym – dlaczego warto?

Jaka karta graficzna do komputera?

W przypadku komputerów stacjonarnych kartę graficzną montujemy w złączu PCI-Express (najlepiej x16). Rozwiązanie to przekłada się na ogólną kompatybilność i daje możliwość łatwej modernizacji komputera – gdy dana karta po latach użytkowania okaże się już zbyt słaba, możemy ją wymienić na lepszy model. Dlatego najważniejsze jest, by skupić się przy wyborze karty graficznej na trzech kwestiach – stosunku wydajności do ceny, funkcjonalności i zastosowanych technologiach.

jaka karta graficzna

Karta graficzna, zależnie od jej wydajności, może wymagać odpowiedniego mocnego zasilacza i dedykowanych kabli zasilających. Najczęściej spotykane warianty to:

  • 6 pin – zasilanie z przewodów zakończonego wtyczką 6-pinową,
  • 8-pin – zasilanie z przewodu zakończonego wtyczką 8-pinową,
  • 6+8-pin – zasilanie z dwóch przewodów zakończonych wtyczką: 6- i 8-pinową,
  • 2x 8-pin – zasilanie z dwóch przewodów zakończonych wtyczką 8-pinową,
  • 12VHPWR – zasilanie z jednego przewodu zakończone wtyczką 12-pinową.

W dzisiejszych czasach większość kart korzysta z dodatkowego zasilania. Te ze średniego segmentu (do 2000 zł) najczęściej w formie złącza 6-pin lub 8-pin. Do takich kart wystarczy zasilacz o mocy od 500 do 600W. W przypadku kart graficznych z wyższego segmentu (do 4000 zł), zasilanych ze złącza 6+8-pin lub 2x 8-pin, zasilacz powinien mieć moc od 600 do 700W. Natomiast kiedy marzy nam się karta graficzna do gier z segmentu premium (powyżej 4000 zł), to potrzebujemy złącza 2x 8-pin lub 12VHPWR z zasilaczem o mocy co najmniej 800 W.

Przed wyborem karty graficznej powinniśmy więc sprawdzić, czy nasz zasilacz oferuje odpowiednią moc i obsłuży nie tylko kartę graficzną, ale także wszystkie inne podzespoły. W tym celu można skorzystać ze specjalnych kalkulatorów mocy zasilacza, które znajdziesz w Internecie. Warto także zwrócić uwagę na ilość wymaganych złączy.

Sprawdź w poradniku Jak wybrać zasilacz komputerowy?

Ranking kart graficznych do komputera





Jaka karta graficzna do laptopa?

Trochę inaczej wygląda sytuacja w laptopach, bo układ graficzny najczęściej jest zintegrowany z płytą główną lub zamontowany jako specjalna karta rozszerzeń (MXM), co utrudnia lub nawet uniemożliwia ewentualną modernizację. Chłodzenie i dostępne złącza zależą natomiast już od konstrukcji danego laptopa.

Warto również zwrócić uwagę na wydajność kart dla laptopów. Postęp technologiczny pozwolił opracować nowe, lepsze konstrukcje, dzięki temu mobilne akceleratory praktycznie dorównują swoim odpowiednikom dla komputerów stacjonarnych.

Przeważająca większość gamingowych laptopów wykorzystuje karty z serii NVIDIA GeForce GRTX 3000, a najnowsze i zarazem najwydajniejsze modele dostępne na rynku posiadają karty NVIDIA GeForce RTX serii 4000.

Co jednak, gdy posiadamy kompaktowego laptopa ze zintegrowaną grafiką, a chcielibyśmy pograć w nowe gry lub wykorzystać akcelerację GPU? Rozwiązaniem może być zewnętrzna karta graficzna zamontowana w stacji graficznej, w której montowana jest standardowe GPU dla komputera PC. Całość podłączamy do laptopa za pomocą złącza Thunderbolt (minimum w wersji 3 40 Gb/s).

Tym sposobem karta graficzna do laptopa może mieć zbliżoną wydajność, co większość komputerów stacjonarnych.

Jaka karta graficzna do gier?

Przy wyborze karty graficznej do grania przede wszystkim powinniśmy zwrócić uwagę na wydajność. Karta graficzna do Fortnite, PlayerUnknown’s Battlegrounds (PUBG) czy CS: GO może należeć do podstawowych modeli. Sprawdzi się np. GeForce GTX 1650 lub nieco mocniejszy Radeon RX 6500 XT.

W przypadku bardziej wymagających tytułów, warto zaopatrzyć się w coś wydajniejszego, np. NVIDIA GeForce RTX 3050, GeForce RTX 3060 lub AMD Radeon 65600 XT, AMD Radeon RX 66700.

Najmocniejsze karty graficzne obecnie to układy z serii GeForce RTX 4000 (np. Nvidia GeForce RTX 4070 Ti, NVIDIA GeForce RTX 4080, Nvidia GeForce RTX 4090) oraz karty AMD Radeon RX 7000 (m.in. AMD Radeon RX 7900 XT, AMD Radeon RX 7900 XTX).

Karta graficzna MSI GeForce RTX 3090 VENTUS 3X 24GB OC

Bardzo ważną kwestią jest również typ i pojemność pamięci wideo.

  • Do grania w jakości Full HD wystarczą podstawowe modele z 4 lub 4 6 GB pamięci GDDR5 – GDDR5X,
  • Do rozdzielczości 1440p najlepiej wybrać 8 lub 12 GB pamięci GDDR5X – GDDR6,
  • W przypadku rozdzielczości 4K lub rozgrywki na ekranach ultrapanoramicznych, nie obejdzie się bez topowych kart, które mają co najmniej 16 GB pamięci GDDR6 – GDDR6X.

Zobacz również poradnik Jaką kartę graficzną do komputera gamingowego wybrać?





Profesjonalne karty graficzne

Karta graficzna jest również ważnym elementem stacji roboczych do profesjonalnych zastosowań. Akcelerator graficzny pozwala bowiem odciążyć procesor i znacznie przyspieszyć wykonywanie niektórych zadań – np. edycję wideo, renderowanie czy modelowanie 3D. Warto jednak zauważyć, że dane oprogramowanie musi być przystosowane do akceleracji GPU.

Z myślą o takich zastosowaniach przygotowano profesjonalne modele z linii NVIDIA Quadro i AMD Radeon Pro – konstrukcje te świetnie sprawdzą się jako karta graficzna do renderowania czy karta graficzna do AutoCAD.

Karty graficzne do koparek kryptowalut

Osobnym tematem są karty graficzne do kopania kryptowalut – choć największy szał na bycie „górnikiem” mamy już za sobą, to nadal część osób mogą interesować takie konstrukcje. Zwykle oznaczono je dopiskiem Mining lub MI. W tym przypadku należy unikać modeli z dopiskiem LHR, gdyż oznacza to zabezpieczenie w kartach graficznych, którego celem jest ograniczenie wykorzystania GPU do wydobywania kryptowalut.

Karta graficzna do kopania kryptowalut, to przeważnie są to specjalne przystosowane do tego konstrukcje, które zoptymalizowano pod kątem długotrwałej pracy i możliwie niskiej ceny zakupu. Często bazują one na standardowych modelach, ale cechują się mniejszą liczbą lub w ogóle brakiem wyjść wideo. Zwykły model również sprawdzi się jako karta graficzna do kopania kryptowalut.

jaka karta graficzna

Dostępność i ceny kart graficznych

Do niedawna zakup najnowszych kart graficznych graniczył z cudem. Jeśli nawet były one dostępne, to ceny znacznie przewyższały te sugerowane przez producentów. Stało się tak przez załamanie rynku półprzewodników, jak np. mikroprocesory, spowodowane pandemią COVID-19, kiedy to musiało zostać zamkniętych większość fabryk. Zdarzało się nawet tak, że klienci zapisywali się w kolejki w oczekiwaniu na dany model.

Drugim powodem wysokich cen kart graficznych było kopanie kryptowalut. Wiele osób wykupywało po kilka lub kilkanaście kart graficznych jednocześnie, aby tworzyć tzw. koparki. Zapewniały one infrastrukturę dla blockchaina, a właściciele byli nagradzani kryptowalutą, którą mogli sprzedać za realne pieniądze.

Od początku 2022 roku ceny kart graficznych zaczęły spadać, a dostawy docierać do sklepów regularnie. Wszystko za sprawą wznowienia prac w fabrykach oraz spadku cen kryptowalut. Niestety z powodu globalnego kryzysu i wzrostu inflacji w wielu krajach, wiele nowych (w szczególności flagowych) modeli osiąga bardzo wysokie ceny. Ciężko powiedzieć, jak to będzie wyglądać w 2023 roku.

Podsumowanie

Rynek kart graficznych jest urozmaicony i bardzo dynamiczny. Przed zakupem nowego modelu, lub nowego komputera i laptopa, warto zrobić rozeznanie aby określić jaka konstrukcja będzie odpowiednia do naszych zastosowań. Pozwoli to nie tylko wybrać możliwie najlepszą propozycję, ale też uniknąć ewentualnych problemów z działaniem sprzętu.

Jeśli chcecie mieć pewność, że Wasza karta graficzna w krótkim czasie nie ulegnie awarii, to wybierajcie modele, których producenci uzyskują czołowe miejsca w raportach niezawodności, oferują szybki serwis i minimum 3 lata gwarancji.


Mogą Cię zainteresować:

Autor
Mariusz Ignar
Od lat obecny w branży technologicznej. Trzyma rękę na pulsie wszelkich nowości i sprawdza zgodność marketingowych haseł z codziennością użytkowników. Docenia wartościową treść, szczególnie jeśli opakowana jest w atrakcyjną formę.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
4.5/5 - (12 głosów)

Czytaj więcej