Jaka karta graficzna? Rodzaje kart graficznych

Jaką kartę graficzną kupić?

Zastanawiasz się nad zakupem mocnej karty graficznej? Na rynku mamy dziś naprawdę wiele modeli, co może utrudnić wybór. Przygotowaliśmy natomiast ranking kart graficznych w różnych cenach. Podpowiadamy, które modele są godne uwagi – od popularnych układów GeForce RTX 4060 po mocne karty graficzne Radeon 9070 XT. Pod naszymi propozycjami znajdziesz też krótki poradnik, pomocny w wyborze GPU. Dowiesz się z niego, na jakie cechy warto zwrócić uwagę przy zakupie karty graficznej, a także jakie osiągi oferują poszczególne modele. Opisujemy również, czym różnią się poszczególne serie i generacje kart różnych producentów (AMD, NVIDIA, Intel).


Spis treści:


Polecane karty graficzne


Ranking kart graficznych do komputera












Do czego służy karta graficzna, czyli rola karty graficznej

Na początek warto opowiedzieć o roli karty graficznej w komputerze. Karta odpowiada głównie za generowanie i wyświetlanie obrazu. Warto jednak mieć na uwadze, że w przypadku gier proces generowania animacji jest bardziej skomplikowany. W jednym momencie na ekranie możesz mieć kilkadziesiąt poruszających się postaci, wybuchy i padające wokół odłamki. Dlatego karta graficzna musi oferować odpowiednią wydajność – zwłaszcza jeżeli zależy nam na obrazie o wysokiej rozdzielczości i szczegółowości.

Sprawdź nasz artykuł Z czego składa się komputer, gdzie znajdziesz więcej informacji na ten temat.

budowa komputera

To jednak nie koniec, bo karta graficzna może również wspomagać obliczenia procesora w profesjonalnych zastosowaniach – takich jak renderowania animacji, obróbki zdjęć, enkodowania i dekodowania wideo czy uczenia maszynowego.

Programiści wykorzystują m.in. biblioteki CUDA, OpenCL czy framework OptiX, dzięki czemu nawet niedroga karta graficzna pozwala znacznie przyspieszyć wykonywanie określonego zadania. Warto jednak pamiętać, że możliwości zależą od konkretnego oprogramowania i tego czy potrafi ono wykorzystać potencjał karty graficznej. Zwykle wykorzystuje się profesjonalne modele z serii AMD Radeon Pro lub Nvidia Quadro.

Karta graficzna w komputerze – funkcje:

  • Generowanie i wyświetlanie obrazu
  • Wspomaganie obliczenia procesora
  • Zwiększanie wydajności komputera (przyspieszanie wykonywania zadań)
  • Wsparcie przy zadaniach związanych ze sztuczną inteligencją (oferują je najnowsze, mocne karty graficzne)

Jak rozpoznać wydajność i generację kart po oznaczeniach?

Jak wybrać kartę graficzną, jak rozpoznać jej wydajność i generację? Producenci wyszli naprzeciw mniej doświadczonym klientom i wprowadzili stosowne oznaczenia, które pozwalają oszacować wydajność i generację danego modelu. Przede wszystkim powinniśmy zwracać uwagę na pierwszy człon liter i cyfr w nazwie danego modelu.

Czasami można również spotkać się z konstrukcjami z edycji specjalnych, gdzie trudniej zidentyfikować ich specyfikację. Dominujące na rynku karty graficzne to karty graficzne AMD i karty graficzne NVIDIA, a od jakiegoś czasu możemy również zakupić karty graficzne Intel. Przyjrzyjmy im się kolejno.

Karty graficzne AMD

Karty graficzne AMD dzielą się na:

  • Radeon – modele do podstawowych zastosowań
  • Radeon RX – karta graficzna dla gracza

Pierwsza cyfra odpowiada za generację (np. model Radeon RX 6800 XT jest nowszy od Radeon RX 5700 XT), natomiast kolejna za segment wydajnościowy (np. model Radeon RX 6900 jest wydajniejszy od Radeon RX 6800).

Oprócz tego w ofercie producenta znajdziemy topowe modele ze specjalnych edycji. Zwykle reprezentują one najwyższy segment wydajnościowy, ale czasem trudno na pierwszy rzut oka zidentyfikować do której serii należą. Warto zatem dokładnie zapoznać się z ich specyfikacją.


Karty graficzne AMD w sklepie


Karty graficzne NVIDIA

Karty graficzne NVIDIA – podział:

  • GeForce – najbardziej podstawowe modele
  • GeForce GT – wersje ze średnio-niskiego segmentu
  • GeForce GTX – modele gamingowe dla graczy
  • GeForce RTX – modele gamingowe dla graczy, wspierające Ray tracing, DLSS i techniki SI

Pierwsza cyfra oznacza generację karty graficznej (np. karta graficzna Nvidia GeForce RTX 4080 jest nowsza od Nvidia GeForce RTX 4080), a kolejna jego segment wydajnościowy (np. GeForce RTX 4070 jest wydajniejszy od GeForce RTX 4060 Ti). Najnowsza obecnie seria to GeForce RTX 5000.

Nowa seria GeForce RTX wyróżnia się dodatkowymi jednostkami RT oraz Tensor. Te pierwsze odpowiadają za technologię śledzenia promieni w czasie rzeczywistym (Ray Tracing) i jeszcze bardziej realistyczną animację. Te drugie natomiast wykorzystane są m.in. w grach (do DLSS) oraz technik głębokiego uczenia się w czasie rzeczywistym.

Niektóre modele posiadają dodatkowe oznaczenie “Ti”. Oznacza to mocniejszy wariant, dedykowany m.in. do gier. Jeżeli karta oznaczona jest jako “OC”, użytkownik sam może ją podkręcać – wykorzystując oprogramowanie dodawane przez producenta. To szansa na zabawę w modyfikację komputera i zwiększenie jego wydajności.


Karty graficzne NVIDIA w sklepie


Karty graficzne Intel Arc

Aby lepiej rozeznać się w ofercie kart graficznych Intela (są znacznie mniej popularne od alternatyw spod znaku AMD i NVIDII), poznajmy ich oznaczenia.

Karty graficzne Intel Arc – generacje:

  • Intel Arc A – pierwsza generacja dedykowanych GPU Intela
  • Intel Arc B – rodzina najnowszych i obecnie najlepszych kart graficznych tej marki

Karty graficzne Intel Arc – podział według modeli:

  • Intel Arc 3 – podstawowe modele do mniej wymagających zadań i gier
  • Intel Arc 5 – modele przeznaczone do grania w tytuły sieciowe, e-sportowe i te mniej wymagające
  • Intel Arc 7 – (aktualnie) najwydajniejsze modele, stworzone z myślą o graczach i twórcach

Cyfra umieszczona w oznakowaniu Intel Arc to tak naprawdę znak danej serii. Litera natomiast informuje o generacji kart graficznych Intel (Arc = „A”). Arc 3 składa się z dwóch modeli – Arc A350 oraz A370. Dalej mamy średnią klasę Arc 5 – A580, a na końcu Arc 7 – A750 oraz A770. Najnowsza seria kart graficznych Intel Arc to “B”. Mamy zatem m.in. modele Intel Arc B570 i Intel Arc B580. Tu znów wyższy numer oznacza, że karta jest mocniejsza (ale także droższa).

Taktowanie rdzenia i taktowanie pamięci – jaka karta graficzna?

Cechy „taktowanie rdzeni” i „taktowanie pamięci” warto porównywać głównie przy kartach tej samej serii. Jeżeli model karty jest ten sam (np. GeForce RTX 4060 Ti), pojemność pamięci jest identyczna (np. 8 GB GDDR6), warto postawić na wersję z szybszymi zegarami. Oznacza to, że została fabrycznie podkręcona przez producenta.

Modele w których producenci zdecydowali się zwiększyć taktowanie rdzenia i pamięci najczęściej mają w nazwie produktu dodatkowe oznaczenia typu: OC, Boost, Overclocked, Superclocked, lub specjalne nazwy wskazujące na lepsze parametry karty np: AMP, DC, Lightning.

Wyższe „taktowanie rdzenia” i „taktowanie pamięci” skutkuje nieco lepszą wydajnością w grach. Przy wyborze karty z wyższymi współczynnikami warto zachować rozsądną relację pomiędzy lepszą wydajnością, a wyższą ceną. Może się okazać, że przy tej samej dopłacie uda Ci się zakupić już model z wyższego segmentu.

Karta graficzna z technologią Turbo lub Boost

Wszystkie nowe karty graficzne wykorzystują technologię Boost, która przy obciążeniu automatycznie zwiększa taktowanie rdzenia graficznego, ale konieczne jest do tego zapewnienie odpowiedniego chłodzenia. Wyższemu taktowaniu rdzenia i pamięci towarzyszy z reguły wydajniejsze chłodzenie karty, dlatego podkręcane modele bardzo często charakteryzują się większym i efektywniejszym coolerem.

Karta graficzna zintegrowana, czy dedykowana?

Większość procesorów dysponuje zintegrowanym układem graficznym, co pozwala obniżyć cenę komputera oraz jego pobór energii elektrycznej. Zintegrowane układy oferują jednak niższą wydajność i przeważnie sprawdzą się dobrze w mniej wymagających zastosowaniach. Rozwiązanie to polecamy do domowych i biurowych komputerów oraz laptopów.

Co oznacza, że karta graficzna jest dedykowana? Najprościej mówiąc oznacza to, że w komputerze lub laptopie zamontowano osobną kartę graficzną. W żaden sposób nie jest zintegrowana z procesorem – to dodatkowy element podłączony do płyty głównej. Możemy liczyć na dużo lepszą wydajność, a w przypadku komputerów stacjonarnych również na łatwą modernizację. Na ogół takie konstrukcje są już zauważalnie droższe. Karta graficzna dedykowana to dobra opcja dla graczy i profesjonalistów. Czasami zdarza się jednak, że dobry układ zintegrowany okaże się bardziej wydajny w grach, niż podstawowa i przestarzała karta dedykowana. Warto więc sprawdzić osiągi konkretnych modeli, na przykład szukając informacji o nich w testach i rankingach kart graficznych.

Chłodzenie karty graficznej

Mocna karta graficzna może mocno się nagrzewać. Poza odczuwalnym wzrostem temperatury jej wydajność może spadać wraz z czasem używania (np. podczas długiej rozgrywki w wymagającej grze). Wybierzemy model karty graficznej wyposażonej w chłodzenie autorskie. Takie modele są nieco droższe, ale charakteryzują się znacznie wyższą kulturą pracy. Każdy producent kart graficznych posiada swoje autorskie rozwiązania systemu chłodzącego. W kartach graficznych firmy ASUS jest to DirectCU, firma MSI ma Twin Frozr, a firma Gigabyte nazywa swoje chłodzenie Windforce.

Wielu producentów dobrych kart graficznych wyposaża swoje modele (przede wszystkim gamingowe, mocne karty graficzne) w dedykowane chłodzenie. Rozbudowane radiatory, metalowe rurki do odprowadzania ciepła, czy duże i wydajne wentylatory mogą nie tylko obniżyć temperatury, ale też zapewniają cichą pracę.

Nawet najlepsze modele z naszego rankingu kart graficznych mogą się zbyt mocno nagrzewać, jeśli ich otoczenie jest nieodpowiednie. Zadbaj zatem o właściwą obudowę z dobrym przepływem powietrza. Warto zainwestować w ciche i wydajne wentylatory – z jednej strony powinny dostarczać zimne powietrze, z drugiej – pozbywać się gorącego. W naszym poradniku przygotowaliśmy kilka porad, co zrobić jeśli komputer się nagrzewa. Czasem wystarczy ustawić obudowę w innym miejscu (np. dalej od ściany, czy kaloryfera), aby rozwiązać problem.

Co to jest chłodzenie wodne karty graficznej?

Chłodzenie wodne znajdzie miejsce zarówno w mocnym sprzęcie, w którym konwencjonalne wentylatory przestają być wystarczająco wydajne, oraz w komputerach hobbystów podkręcających swoje procesory i karty graficzne. System chłodzenia w komputerach znacząco wpływa na ogólną wydajność sprzętu i potrafi obniżyć temperatury nawet o kilkanaście stopni Celsjusza, gdy komputer pracuje pod obciążeniem. Dodatkowo zapewnia też świetny efekt wizualny.

Jaka karta graficzna do komputera?

W przypadku komputerów stacjonarnych kartę graficzną montujemy w złączu PCI-Express (najlepiej x16). Rozwiązanie to przekłada się na ogólną kompatybilność i daje możliwość łatwej modernizacji komputera – gdy dana karta po latach użytkowania okaże się już zbyt słaba, możemy ją wymienić na lepszy model. Dlatego najważniejsze jest, by skupić się przy wyborze karty graficznej na trzech kwestiach – stosunku wydajności do ceny, funkcjonalności i zastosowanych technologiach.

jaka karta graficzna

Karta graficzna, zależnie od jej wydajności, może wymagać odpowiedniego mocnego zasilacza i dedykowanych kabli zasilających. Najczęściej spotykane warianty to:

  • 6 pin – zasilanie z przewodów zakończonego wtyczką 6-pinową
  • 8-pin – zasilanie z przewodu zakończonego wtyczką 8-pinową
  • 6+8-pin – zasilanie z dwóch przewodów zakończonych wtyczką: 6- i 8-pinową
  • 2x 8-pin – zasilanie z dwóch przewodów zakończonych wtyczką 8-pinową
  • 3x 8- pin – zasilanie z aż trzech przewodów z wtyczkami 8-pinowymi (stosowane w mocnych kartach graficznych z rozbudowanym chłodzeniem)
  • 12VHPWR – zasilanie z jednego przewodu zakończone wtyczką 12-pinową

W dzisiejszych czasach większość kart korzysta z dodatkowego zasilania. Te ze średniego segmentu (do 2000 zł) najczęściej w formie złącza 6-pin lub 8-pin. Do takich kart wystarczy zasilacz o mocy od 500 do 600W. W przypadku kart graficznych z wyższego segmentu (do 4000 zł), zasilanych ze złącza 6+8-pin lub 2x 8-pin, zasilacz powinien mieć moc od 600 do 850 W. Natomiast kiedy marzy nam się karta graficzna do gier z segmentu premium (powyżej 4000 zł), to potrzebujemy złącza 2x 8-pin lub 12VHPWR z zasilaczem o mocy co najmniej 800 W.

Przed wyborem karty graficznej powinniśmy więc sprawdzić, czy nasz zasilacz oferuje odpowiednią moc i obsłuży nie tylko kartę graficzną, ale także wszystkie inne podzespoły. W tym celu można skorzystać ze specjalnych kalkulatorów mocy zasilacza, które znajdziesz w Internecie. Warto także zwrócić uwagę na ilość wymaganych złączy.

Sprawdź w poradniku Jak wybrać zasilacz komputerowy?


Jaka karta graficzna do laptopa?

Trochę inaczej wygląda sytuacja w laptopach, bo układ graficzny najczęściej jest zintegrowany z płytą główną lub zamontowany jako specjalna karta rozszerzeń (MXM), co utrudnia lub nawet uniemożliwia ewentualną modernizację. Chłodzenie i dostępne złącza zależą natomiast już od konstrukcji danego laptopa.

Warto również zwrócić uwagę na wydajność kart dla laptopów. Postęp technologiczny pozwolił opracować nowe, lepsze konstrukcje, dzięki temu mobilne akceleratory praktycznie dorównują swoim odpowiednikom dla komputerów stacjonarnych.

Przeważająca większość gamingowych laptopów wykorzystuje karty z serii NVIDIA GeForce RTX 4000, a najnowsze i zarazem najwydajniejsze modele dostępne na rynku posiadają karty NVIDIA GeForce RTX serii 5000. Jeśli szukasz oszczędności, możesz postawić na gamingowego laptopa z nieco starszym, ale topowym układem graficznym (np. z rodziny NVIDIA GeForce RTX 3000). Warto natomiast pamiętać, że w porównaniu z komputerami PC, laptopy do gier mogą znacznie bardziej się nagrzewać. Powód jest prosty – konieczność zmieszczenia wydajnych podzespołów w niedużej obudowie z mniej rozbudowanym układem chłodzenia. Jeśli planujesz wielogodzinną rozgrywkę i nie chcesz odczuwać spadków wydajności, możesz postawić na laptop oferujący zewnętrzne chłodzenie. Świetnym rozwiązaniem jest także ustawienie gamingowego sprzętu na podkładce chłodzącej pod laptopa.

Co jednak, gdy posiadamy kompaktowego laptopa ze zintegrowaną grafiką, a chcielibyśmy pograć w nowe gry lub wykorzystać akcelerację GPU? Rozwiązaniem może być zewnętrzna karta graficzna zamontowana w stacji graficznej, w której montowana jest standardowe GPU dla komputera PC. Całość podłączamy do laptopa za pomocą złącza Thunderbolt (minimum w wersji 3 – 40 Gb/s).

Tym sposobem karta graficzna do laptopa może mieć zbliżoną wydajność, co większość komputerów stacjonarnych.

Jaka karta graficzna do gier?

Przy wyborze karty graficznej do grania przede wszystkim powinniśmy zwrócić uwagę na wydajność. Karta graficzna do Fortnite, PlayerUnknown’s Battlegrounds (PUBG) czy CS: GO może należeć do podstawowych modeli. Sprawdzi się np. GeForce GTX 1650, jedna z kart z serii GeForce RTX 3050, 3060, 4060 . Alternatywą spod znaku AMD będzie Radeon RX 6500 XT lub jedna z nowszych kart. Z prostszymi grami mogą sobie poradzić także dobre zintegrowane karty graficzne, jak Intel Iris Xe Graphics (GPU zintegrowane z niektórymi nowoczesnymi procesorami Intela).

Jeżeli budżet nie jest przeszkodą lub chcesz uruchomić najnowsze gry na wyższych detalach, warto postawić na najnowsze karty graficzne. Polecane modele to między innymi karty z serii GeForce RTX 4060 TI, RTX 4070, czy AMD Radeon RX 7700 XT.

Mocne karty graficzne obecnie to topowe układy z serii GeForce RTX 4000 (np. Nvidia GeForce RTX 4070 Ti, NVIDIA GeForce RTX 4080, Nvidia GeForce RTX 4090) oraz karty graficzne Radeon 9070 XT. Absolutny top stanowią natomiast najnowsze modele kart NVIDIA, jak GeForce RTX 5070 Ti, GeForce RTX 5080 czy flagowe GeForce RTX 5090. Ceny tych ostatnich czasami przekraczają 15 tysięcy złotych, co najlepiej obrazuje, z jak mocnym sprzętem mamy do czynienia.

Bardzo ważną kwestią jest również typ i pojemność pamięci wideo.

  • Do grania w nieco starsze gry (np. kilkuletnie) w jakości Full HD wystarczą podstawowe modele z 4 lub 6 GB pamięci GDDR5 – GDDR5X,
  • Najnowsze gry AAA w 1080p przy średnich ustawieniach detali uruchomimy zwykle na podstawowych modelach najnowszych serii kart z 8 GB pamięci GDDR6
  • Do rozdzielczości 1440p najlepiej wybrać 8 lub 12 GB pamięci GDDR5X – GDDR6,
  • W przypadku rozdzielczości 4K lub rozgrywki na ekranach ultrapanoramicznych, nie obejdzie się bez topowych kart, które mają co najmniej 16 GB pamięci GDDR6 – GDDR6X.

Profesjonalne karty graficzne

Karta graficzna jest również ważnym elementem stacji roboczych do profesjonalnych zastosowań. Akcelerator graficzny pozwala bowiem odciążyć procesor i znacznie przyspieszyć wykonywanie niektórych zadań – np. edycję wideo, renderowanie czy modelowanie 3D. Warto jednak zauważyć, że dane oprogramowanie musi być przystosowane do akceleracji GPU.

jaka karta graficzna

Z myślą o takich zastosowaniach przygotowano profesjonalne modele z linii NVIDIA Quadro i AMD Radeon Pro – konstrukcje te świetnie sprawdzą się jako karta graficzna do renderowania czy karta graficzna do AutoCAD.

Warto natomiast dodać, że często dobra karta graficzna do 3000 zł do gier również sprawdzi się doskonale przy takich zadaniach, jak:

  • projektowanie 3D
  • montaż filmów
  • obróbka zdjęć
  • tworzenie grafiki

Nie musisz się też wtedy obawiać o możliwość uruchomienia na swoim sprzęcie najnowszych gier. Możesz mieć więc jeden komputer (lub dobry laptop) do pracy i rozrywki.

Karty graficzne do koparek kryptowalut

Osobnym tematem są karty graficzne do kopania kryptowalut – choć największy szał na bycie „górnikiem” mamy już za sobą, to nadal część osób mogą interesować takie konstrukcje. Zwykle oznaczono je dopiskiem Mining lub MI. W tym przypadku należy unikać modeli z dopiskiem LHR, gdyż oznacza to zabezpieczenie w kartach graficznych, którego celem jest ograniczenie wykorzystania GPU do wydobywania kryptowalut.

Karta graficzna do kopania kryptowalut, to przeważnie specjalne przystosowane do tego konstrukcje, które zoptymalizowano pod kątem długotrwałej pracy i możliwie niskiej ceny zakupu. Często bazują one na standardowych modelach, ale cechują się mniejszą liczbą lub w ogóle brakiem wyjść wideo. Zwykły model również sprawdzi się jako karta graficzna do kopania kryptowalut.

Podsumowanie

Rynek kart graficznych jest urozmaicony i bardzo dynamiczny. Przed zakupem nowego modelu, lub nowego komputera i laptopa, warto zrobić rozeznanie aby określić jaka konstrukcja będzie odpowiednia do naszych zastosowań. Pozwoli to nie tylko wybrać możliwie najlepszą propozycję, ale też uniknąć ewentualnych problemów z działaniem sprzętu.

Jeśli chcecie mieć pewność, że Wasza karta graficzna w krótkim czasie nie ulegnie awarii, to wybierajcie modele, których producenci uzyskują czołowe miejsca w raportach niezawodności, oferują szybki serwis i minimum 3 lata gwarancji.


Mogą Cię zainteresować:

zdjęcie autora
Autor
Mariusz Ignar
Od lat obecny w branży technologicznej. Trzyma rękę na pulsie wszelkich nowości i sprawdza zgodność marketingowych haseł z codziennością użytkowników. Docenia wartościową treść, szczególnie jeśli opakowana jest w atrakcyjną formę.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
4.6/5 (20 głosów)

Czytaj więcej