Jak dbać o lustrzankę? Jak czyścić jej elementy?

06.07.2018 | autor: Joanna Skornowicz | Przeczytasz w 7 minut
Zwiększ rozmiar tekstu

Choć lustrzankę możemy używać beztrosko, warto poświęcić odrobinę czasu, by jej stan zawsze był jak najlepszy. Opieka nad lustrzanką to wiele czynności, ale nie musimy od razu robić wszystkiego. Najważniejsza jest ochrona sensora, kluczowego elementu w procesie powstawania obrazu, a o którego zanieczyszczenie nietrudno, gdy zmieniamy obiektywy.

Podpowiadamy zatem, jak dbać o lustrzankę, uwzględniając najważniejsze elementy aparatu oraz doradzamy, jakie akcesoria fotograficzne warto wybrać.

W tym artykule znajdziesz:

  • Jak dochodzi do awarii lustrzanek?
  • Zmiana obiektywów – o czym pamiętać?
  • Jak sprawdzić czy matryca jest czysta?
  • Czyszczenie sensora
  • Czyszczenie obiektywu
  • Jak dbać o korpus aparatu?
  • Jak dbać o baterię w aparacie?
  • Rozbita lub zalana lustrzanka – co robić?
  • Jak dbać o lustrzankę? Akcesoria

Jak dochodzi do awarii lustrzanek?

Niezależnie od ceny i stopnia wzmocnienia obudowy lustrzanki, wróg zawsze ma cztery podstawowe oblicza:

1. Piasek i kurz

Pierwsze to zanieczyszczenia takie jak piasek lub kurz. Łatwo o nie na plaży, w zapylonych pomieszczeniach, w niesprzyjających okolicznościach przyrody. Gdy dostaną się do wnętrza aparatu lub obiektywu uszkodzą delikatne elementy optyczno-mechaniczne, w tym matrycę.

2. Woda

Drugie zagrożenie to woda, która działa destrukcyjnie na wewnętrzne elementy elektroniczne ale też mechaniczne. Może to być deszcz, zachlapanie w wodzie (najgorsza jest słona woda morska) lub penetrująca wnętrze aparatu wilgoć – o taką nietrudno na przykład w jaskini czy na basenie.

3. Uszkodzenie mechaniczne

Trzecie to uszkodzenia mechaniczne. Torba do lustrzanki to dobre zabezpieczenie, ale i ona nie wystarczy przy upadku z dużej wysokości lub nierozważnym wrzuceniu do bagażnika samochodu lub autobusu. Aparat najlepiej zawsze mieć przy sobie. Uszkodzić mechanicznie aparat możemy też uderzając nim o twarde metalowe lub betonowe elementy.

4. Nieuważne użytkowanie

Ostatnie zagrożenie to beztroska użytkownika. Aparat lustrzanka uszkodzimy też poprzez zwykłą nieuwagę i ignorancję. Wystarczy położyć go z miejscu z którego łatwo o upadek, wystawić na działanie wysokiej temperatury, na przykład za szybą samochodu czy przekazać do zabawy dzieciom, których ciekawość jest zbyt duża.

Dlatego jak dbać o lustrzankę doradzamy i opisujemy w kilku punktach poniżej.

Zmiana obiektywów w lustrzance- o czym pamiętać?

Krytyczny jest moment zmiany obiektywów. W tym momencie warto pamiętać o takich zasadach jak:

  • trzymajmy korpus zwrócony bagnetem w dół,
  • unikajmy pomieszczeń zapylonych, wietrznych, w których kurze mogą niepostrzeżenie zostać „zassane” do wnętrza obudowy.

Przygotujmy sobie drugi obiektyw zawczasu. Perfekcjoniści zanim zdejmą obiektyw mogą oczyścić, na przykład gruszką fotograficzną, miejsce styku aparatu z obiektywem.

Dbajmy o czystość tylnej soczewki obiektywu. Gdy przechowujemy obiektyw, zasłaniajmy ją dołączoną do zestawu nasadką, unikajmy dotykania tylnej soczewki palcami. Nieuszczelnione obiektywy mogą mieć otwory, w których gromadzą się zanieczyszczenia, a które przedostaną się do wnętrza aparatu. Dlatego wymiana powinna być jak najszybsza. Nieużywane obiektywy przechowujmy w pionie w pokrowcu (torbie foto).

Jak sprawdzić czy matryca jest czysta?

Gdy podejrzewamy, że matryca jest brudna, wykonajmy następujący test. Skierujmy obiektyw na jasną ścianę (ostatecznie może to być też niezachmurzone niebo), ustawmy maksymalną ogniskową obiektywu (jeśli to zoom) i wykonajmy kilka zdjęć przy maksymalnej wartości przysłony (zwykle f/16 i więcej), a także przy mniejszych wartościach, przy jakich zwykle fotografujemy.

Zdjęcia obejrzyjmy na ekraniku lub w komputerze. Jeśli zauważymy w pewnych miejscach kropki, które w miarę jak przysłona jest bardziej otwarta stają się plamami, to matryca jest brudna. To czy zdecydujemy się na jej czyszczenie zależy od tego jak bardzo nam przeszkadzają te paprochy.

Paprochy widziane tylko w wizjerze nie znajdują się na matrycy, lecz na lustrze, ewentualnie na matówce. Na zdjęciach ich nie zobaczymy.

Czyszczenie sensora

Sprawdźmy czy nasz aparat ma w menu funkcję automatycznego/wymuszonego czyszczenia sensora. Uruchomimy ją z menu aparatu. To pierwsza metoda, często wystarczająca.

Jak samodzielnie wyczyścić sensor?

Jeśli ten mechanizm nie pomoże, trzeba skorzystać z funkcji uniesienia lustra – wykonujemy ją przy w pełni naładowanym akumulatorze i w czystym pomieszczeniu.

Za pomocą gruszki fotograficznej przedmuchujemy wnętrze komory matrycy kierując strumień powietrza na matrycę – w praktyce filtr IR, który chroni sensor. Aparat najlepiej skierować sensorem w dół. Możemy skorzystać z dedykowanych szczoteczek – unikajmy patyczków higienicznych, bo efekt będzie odwrotny.

Czy warto oddać aparat do czyszczenia w serwisie?

W sklepach dostępne są zestawy do czyszczenia matryc na mokro. To wbrew zapewnieniom wielu użytkowników wyższa szkoła jazdy. Lepiej oddać aparat do serwisu. Gdy korzystamy z aparatu rozsądnie, czyszczenie nie będzie konieczne często (koszt to około kilkadziesiąt złotych), a mamy gwarantowany spokój duszy.

Ważne: Nawet gdy nie wymieniamy obiektywów, aparat może „zassać” pewną ilość drobnych zanieczyszczeń przez nieszczelności/luzy mocowania bagnetowego. Szanse na taki obrót spraw są szczególnie duże, gdy fotografowaliśmy w zapylonym miejscu, na przykład podczas wyścigów, rajdów, wśród galopujących koni, podczas festiwalu kolorów, itp. Dlatego warto wiedzieć, jak dbać o lustrzankę, aby nie uległa ona zniszczeniu.

jak dbać o lustrzankę

Czyszczenie obiektywu – tylko w ostateczności

Nawet najdrobniejszy brudek na przedniej soczewce obiektywu sprawia, że instynktownie chcemy go przetrzeć. I to jest błąd. Jeśli zwykłe dmuchnięcie nie wystarcza (ponownie gruszka foto się przyda, dmuchanie ustami nie jest wskazane), a paproch nie przeszkadza w zdjęciach, lepiej odłożyć czyszczenie na później. W przypadku optyki bezpośredni dotyk to ostateczność. Paproch może okazać się tłustą drobiną, którą rozmażemy po soczewce.

W końcu jednak trzeba coś zrobić. Ewidentnie kłopotliwe zanieczyszczenia usuwamy ściereczką do optyki lub ściereczką z mikrofibry (mogą być delikatnie nawilżone). Najpierw spróbujmy usunąć brud dotykając go krawędzią ściereczki, nie wykonujmy od razu ruchu ścierającego. Unikajmy też zwykłego papieru czy chusteczek papierowych. Te wbrew pozorom mają własności ścierne.

Z drugiej strony nie ma też co przesadzać z ostrożnością, powłoka obiektywu nie jest aż tak delikatna, by pierwsze lepsze dotknięcie ją uszkodziło.

Jak dbać o korpus aparatu?

Korpus lustrzanki (a szczególnie ekran LCD) wymaga okresowej opieki (na przykład na koniec dnia). Czyścić możemy go albo wspomnianą gruszką foto, ściereczką z mikrofibry, ewentualnie pędzelkiem (najlepiej nylonowy – chrońmy włosie w międzyczasie, nie dotykajmy go też palcami).

Warto czasem przeczyścić takie miejsca jak komora akumulatora (akumulator i kartę wyjmujemy z aparatu, gdy długo nie używamy aparatu), zagłębienia muszli ocznej wizjera – jego soczewkę delikatnie przecieramy ściereczką do optyki.

jak dbać o lustrzankę

Jak dbać o baterię aparatu?

Baterię (podobnie jak i kartę pamięci) wyjmujemy z lustrzanki gdy nie będziemy jej używać przez dłuższy czas (miesiące). Pamiętajmy by pozostawić ją naładowaną, ale mniej więcej w 2/3.

W trakcie sesji foto nie włączajmy i wyłączajmy lustrzanki co chwilę. To obciążenie dla baterii, a w praktyce aparat i tak nie zużywa energii, gdy nie fotografujemy.

Rozbita lub zalana lustrzanka – co robić?

To najgorszy scenariusz, ale niestety możliwy. Gdy uszkodzimy mechanicznie obudowę aparatu obiektywu nie starajmy się jej naprawiać na miejscu. Umieśćmy aparat w torbie i obejrzyjmy go dokładnie w domu, jeśli usunięcie uszkodzeń wymaga jakiejkolwiek siły lub uszkodzone jest wnętrze lepiej oddać aparat do serwisu.

Gdy zalejemy aparat, jak najszybciej:

  • Umieśćmy go w suchym i czystym miejscu.
  • Natychmiast wyjmijmy baterię i kartę pamięci.
  • Następnie osuszmy miejsce styku obiektywu z korpusem, zdejmijmy obiektyw i połóżmy aparat na ściereczce (która dobrze wchłania wilgoć) bagnetem skierowany w dół, tak by woda mogła wyciec z wnętrza.

Gdy jesteśmy w 100% pewni, że aparat zalany jest tylko z zewnątrz, można skupić się na oczyszczeniu obudowy. Jeśli wilgoć spenetrowała wnętrze i osiadła na elementach optycznych, a co prawdopodobne też na elektronice, najlepiej udać się do serwisu.

Jak dbać o lustrzankę? Akcesoria

Oprócz czyszczenia lustrzanki po użyciu, warto pomyśleć o działaniach prewencyjnych przed sesją fotograficzną. Służą temu poniżej opisane akcesoria fotograficzne wśród których znajdziesz:

  • ochrona wyświetlaczy
  • osłona przeciwdeszczowa
  • gruszka fotograficzna
  • filtr ochronny na obiektyw
  • osłona przeciwsłoneczna
  • torby i plecaki

Wszystkie akcesoria fotograficzne w sklepie >

Ochrona wyświetlaczy

Ekran aparatu może być przypadkowo zarysowany (jak w smartfonie), a gdy korzystamy z wizjera, często brudzimy i tłuścimy monitor dotykając go policzkiem. Od czystości tego elementu aparatu zależy, jak ocenimy jakość wykonanych zdjęć, jak będzie widoczny obraz w słońcu.

Jeśli nie mamy fabrycznej osłony, to rozważmy naklejane na ekran podglądu szybki wykonanej z odpornego na zarysowania szkła. Wydatek kilkudziesięciu złotych może opłacić się, jeśli nie przechowujemy aparatu w etui.

Osłona przeciwdeszczowa

Zaawansowane modele lustrzanek mają korpus uszczelniony przed dostępem wilgoci do wnętrza aparatu. Lecz gdy trafimy na silne opady, nie oczekujmy cudów. Zawsze przyda się osłona przeciwdeszczowa. Przy sporadycznych ujęciach wystarczy zwykły parasol. Przy dłuższym fotografowaniu sięgnijmy po osłony przeciwdeszczowe. Wykonane z giętkiego przeźroczystego materiału i dostosowane do typu zamocowanego obiektywu. Dostęp do elementów kontrolnych aparatu zapewniają rękawy, przez które wkładamy ręce do wnętrza osłony.

Gruszka fotograficzna

Gruszka, za pomocą której przedmuchamy zanieczyszczone elementy aparatu, może być zakupiona w aptece. Jest to wtedy tak zwana gruszka higieniczna, która może mieć w sobie talk – dlatego po zakupie takiej gruszki, albo jeszcze przed, sprawdźmy, czy nie wydostaje się on z wydmuchiwanym powietrzem.

Najlepszym rozwiązaniem jest gruszka fotograficzna – w tym przypadku mamy pewność, że nie wprowadzi ona nam żadnych zanieczyszczeń, ma ona też końcówkę dostosowaną do penetracji zakamarków aparatu.

jak dbać o lustrzankę

Filtr ochronny na obiektyw

Istnieją różne szkoły. Jedne sugerują, by filtr ochronny używać zawsze, inne negują jego przydatność. Prawda jest taka, że w przypadku naruszenia przedniej powierzchni obiektywu, lepiej by był to filtr (nawet jeśli jest drogi) niż soczewka.

Osłona przeciwsłoneczna

Osłona chroni nie tylko przed odblaskami wewnątrz obiektywu, przyda się też jako ochrona soczewki, gdy manewrujemy obiektywem wśród innych przedmiotów. Trzeba pamiętać, że taka osłona może przeszkadzać w fotografii z błyskiem, szczególnie z lampą wbudowaną (powoduje zacienienie części kadru), ale mimo wszystko to świetne zabezpieczenie.

Osłona pozwoli też odstawić obiektyw bez obaw, gdy nie zakładamy dekielka na przednią soczewkę – ale uwaga, stawianie obiektywu w pionie to ryzyko, że ktoś go niechcący przewróci.

Jaka torba do lustrzanki?

Aparat nie pozostanie zawieszony na szyi cały czas, w końcu zechcemy go odłożyć. Na chwilę można położyć lustrzankę na stole (pamiętając by pasek na szyję nie zwisał w sposób ułatwiający jego szarpnięcie). Przechowywany lub transportowany aparat powinien znaleźć się w ochronnym pokrowcu. Wybór zależy od przyzwyczajeń i ilości sprzętu.

Lustrzanka z obiektywem zmieści się w torbie typu toploader, którą będziemy nosić przewieszoną przez ramię. Torby i plecaki przydadzą się posiadaczom dodatkowych akcesoriów.

Czyszczenie lustrzanki sprężonym powietrzem – dlaczego nie warto?

Kuszącą propozycją jest tak zwane sprężone powietrze. Unikajmy tego akcesorium w przypadku lustrzanki. Wylatujący z puszki gaz gwałtownie się rozpręża, osadza na czyszczonej powierzchni w postaci wilgoci, a nawet tłustych plam, potrafi mocno zmrozić powierzchnię. I zamiast czystości mamy uszkodzone wnętrze aparatu i więcej brudu niż wcześniej.


Polecane lustrzanki w Komputronik.pl


Mogą Cię zainteresować:

Autor
Joanna Skornowicz
Wiecznie uśmiechnięta tatromaniaczka. Wkręcona w niedoceniane nowoczesne technologie w sprzętach AGD. Wybredna i szukająca dziury w całym. Z zaangażowaniem testuje urządzenia ułatwiające codzienne obowiązki. Niestała w związkach z myszkami i klawiaturami gamingowymi – ma słabość do nowszych modeli.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?

Czytaj więcej


Polecane produkty

HP 652 kolor F6V24AE
Cena od 49,90zł
Accura HDMI 1.8m
Cena od 29,90zł
Accura micro USB 1.5m czarny
Cena od 19,90zł
HP 652 czarny F6V25AE
Cena od 57,90zł
HP 650 czarny CZ101AE
Cena od 59,90zł
Kingston SSD A400 480GB
Cena od 219,00zł
Accura Tule ACC-M1015
Cena od 49,90zł
Accura Napa ACC-M1204
Cena od 29,90zł
Accura Premium USB-B 1.8m czarny
Cena od 24,90zł
Accura ToledoPro ACC-K1414
Cena od 39,90zł
Accura HDMI 0.9m
Cena od 19,90zł
Accura Premium SATA 0.5m
Cena od 19,90zł
Accura micro USB 1.8m czarny
Cena od 5,90zł
Accura VGA - HDMI
Cena od 49,90zł
Accura USB-C czarny
Cena od 9,90zł
Accura micro USB 1.0m czarny
Cena od 14,90zł
Accura USB 3.0 - USB-C czarny
Cena od 19,90zł
Accura Ring ACC5115 black
Cena od 9,90zł
Accura HDMI 3.0m
Cena od 39,90zł
Kingston DataTraveler 100 G3 32GB USB 3.0
Cena od 23,90zł
Accura micro USB 1.0m czarny
Cena od 29,90zł
CA Office Arcata CA-1007
Cena od 59,90zł
Accura Premium SATA III 0.5m metalowe zatrzaski
Cena od 24,90zł
CA Office Skytop CA-1208
Cena od 49,90zł
HP 650 kolor CZ102AE
Cena od 54,90zł
Accura Premium 5.0m szary
Cena od 19,90zł
Accura Premium 2.0m szary
Cena od 15,90zł
Accura Zion ACC-M1009 Silent
Cena od 59,90zł
Accura Premium miniJack 1.2m
Cena od 16,90zł
Kingston microSDHC Canvas Select Plus 32GB 100R Class 10 UHS-I
Cena od 26,90zł
Accura Vista ACC-K1411
Cena od 29,90zł
HP 301 czarny CH561EE
Cena od 77,90zł
Accura Triple 17W AccuQuick
Cena od 39,90zł
Kingston microSDXC Canvas Select Plus 128GB 100R Class 10 UHS-I
Cena od 58,90zł
Accura Premium VGA
Cena od 19,90zł
Accura Premium USB-B 3.0m czarny
Cena od 29,90zł
Accura Light 30W Quick Charge 3.0
Cena od 39,90zł
Accura Premium DVI/D 1.8m
Cena od 34,90zł
Accura Premium DisplayPort 1.8m
Cena od 79,90zł
Papier HP Home & Office
Cena od 16,90zł