Jak dbać o lustrzankę? Jak czyścić jej elementy?

Piasek, kurz, woda, uszkodzenia mechaniczne i nieostrożne użytkowanie – to największe zagrożenia dla lustrzanek. Na szczęście są sposoby, aby zminimalizować ryzyko. Oto nasz przewodnik, jak wygląda czyszczenie lustrzanki, jak i czym czyścić obiektyw aparatu oraz co robić, aby urządzenie służyło nam latami.



Jak dbać o lustrzankę?

Tutaj najważniejsza jest profilaktyka. Jeżeli będziesz dbał o swoją lustrzankę podczas codziennego użytkowania to masz szansę uniknąć większości problemów.

Przede wszystkim przenoś aparat w dedykowanej torbie, która chroni przed wstrząsami i kurzem. Nie narażaj go na wysokie i niskie temperatury. Pozostawienie sprzętu na rozgrzanej słońcem desce rozdzielczej w samochodzie lub na kocu na plaży (nawet w torbie) to zły pomysł.

Każdy ruchomy element mechaniczny – a w lustrzance jest ich mnóstwo – zużywa się szybciej w trudnych warunkach. Pamiętaj, że nawet gdy nie wymieniasz obiektywów, aparat może “zassać” drobne zanieczyszczenia przez szczeliny (np. przy pierścieniu zooma). Ryzyko rośnie jeżeli fotografujesz np. na plaży, w górach, czy podczas imprez plenerowych (koncerty, wydarzenia sportowe).

Zmiana obiektywów – o czym pamiętać?

Zmiana obiektywu to dla lustrzanki jak operacja na otwartym sercu. Aparat jest do tego przystosowany, jednak po zdjęciu obiektywu wnętrze korpusu wystawione jest na kurz, pył i wilgoć. Dlatego:

  • wyłącz aparat przed zmianą szkła – pracująca matryca i elektronika sprzyjają gromadzeniu ładunków elektrostatycznych, które przyciągają kurz,
  • trzymaj korpus otworem mocowania (bagnetem) skierowanym w dół – grawitacja będzie twoim sprzymierzeńcem,
  • zanim zdejmiesz obiektyw, miej już przygotowany drugi gotowy do natychmiastowego wpięcia,
  • stań plecami do wiatru, unikaj wymiany obiektywów w zapylonych miejscach.
  • dbaj o czystość tylnej soczewki obiektywu – przed założeniem nowego szkła sprawdź, czy nie ma na niej pyłu (usuń go gruszką fotograficzną).

I jeszcze jedna zasada, która powinna stać się nawykiem użytkownika lustrzanki: na nieużywany obiektyw zawsze nakładaj nasadkę ochronną.

jak dbać o lustrzankę

Jak sprawdzić czy matryca jest czysta?

Czyszczenie lustrzanki poprzedź prostym testem. Ustaw aparat w trybie priorytetu przysłony (Av/A), wybierz najwyższą możliwą wartość przysłony (np. f/16 lub f/22) i najniższe ISO. Skieruj obiektyw na jasną, jednolitą powierzchnię (biała ściana lub bezchmurne niebo) i celowo rozmyj obraz. Zrób zdjęcie.

Fotkę obejrzyj na dużym ekranie komputera, przy 100% powiększeniu. Widzisz ciemne, rozmyte plamki lub kropki? Czas na czyszczenie. Pamiętaj: paprochy widoczne tylko w wizjerze znajdują się na lustrze lub matówce, a nie na matrycy. To znaczy, że na zdjęciach ich nie zobaczysz.

Czyszczenie sensora

Tutaj musisz być wyjątkowo delikatny. Czyszczenie zacznij od najmniej inwazyjnej metody:

  1. Funkcja automatyczna – użyj wbudowanej w menu aparatu funkcji automatycznego czyszczenia matrycy ultradźwiękami/piezoelektrykami. Zazwyczaj pozbędziesz się w ten sposób pyłków.
  2. Sucha gruszka – przy włączonym i w pełni naładowanym akumulatorze, aktywuj w menu opcję podnoszenia lustra w celu czyszczenia. Weź dużą, czystą gruszkę fotograficzną (nie higieniczną z talkiem!) i, trzymając aparat otworem skierowanym w dół, zdmuchnij pył. Strumień powietrza powinien być łagodny, dmuchaj z pewnej odległości i pod kątem (pył wypadnie, a nie zostanie wtłoczony głębiej w komorę).
  3. Profesjonalne czyszczenie – jeśli poprzednie metody zawiodły oddanie aparatu w ręce specjalistów z serwisu da Ci gwarancję bezpieczeństwa i spokój ducha.

A jak wyczyścić lustro w lustrzance? Delikatnie. Lustra są pokryte ultracienką warstwą i łatwo je zarysować. Jeśli pył przeszkadza w kadrowaniu, użyj tylko gruszki. W przypadku uporczywych zabrudzeń, czyszczenie lustra w lustrzance pozostaw serwisantom. Dodajmy, że zabrudzenia lustra wpływają wyłącznie na komfort kadrowania w wizjerze, a nie na jakość zapisywanego obrazu

Czyszczenie obiektywu lustrzanki

Tutaj obowiązuje prosta zasada –  bezpośredni dotyk to ostateczność. Zatem czym czyścić obiektyw aparatu? Użyj gruszki fotograficznej, a jeśli to nie pomoże skorzystaj ze ściereczki z mikrofibry.

Jeśli na szkle pozostają tłuste ślady, sięgnij po płyn do soczewek optycznych. Nanieś go na ściereczkę, a nie bezpośrednio na szkło. Delikatnie przetrzyj soczewkę ruchami od środka na zewnątrz.

jak dbać o lustrzankę

Pamiętaj, że czyszczenie obiektywu lustrzanki zawsze zaczyna się od usunięcia drobinek, które mogłyby zadrapać powłoki antyrefleksyjne.

Nie stosuj chusteczek papierowych, choć z drugiej strony nie ma też co przesadzać z ostrożnością. Powłoka obiektywu nie jest aż tak delikatna, by pierwsze lepsze dotknięcie ją uszkodziło.

Jak dbać o korpus aparatu?

Regularne czyszczenie lustrzanki obejmuje także body aparatu. Jak wyczyścić korpus lustrzanki? Użyj lekko wilgotnej (nie mokrej!) ściereczki z mikrofibry do przetarcia gumowych chwytów i plastikowych paneli. Do trudno dostępnych szczelin wokół przycisków i pokręteł idealny jest miękki pędzelek lub czysta, sucha szczoteczka do zębów z miękkim włosiem.

Unikaj agresywnych środków chemicznych, rozpuszczalników i alkoholu do czyszczenia gumowych i lakierowanych elementów korpusu – mogą uszkodzić powłoki i kleje.

Jak dbać o baterię w aparacie?

Akumulatorom litowo-jonowym nie służy głębokie rozładowanie. Jeśli nie używasz aparatu przez dłużej niż miesiąc, wyjmij baterię i naładuj ją do poziomu 50-70%.

W mroźną pogodę trzymaj zapasowy akumulator w wewnętrznej kieszeni kurtki. Ciepło ciała podtrzyma jego wydajność.

Podczas sesji nie włączaj i nie wyłączaj aparatu co chwilę. Uruchamianie urządzenia zużywa energię, angażuje elektronikę i elementy pomocnicze (np. stabilizację matrycy czy system czyszczenia sensora). W ten sposób niepotrzebnie skracasz czas pracy na jednym ładowaniu.

jak dbać o lustrzankę

Jak dochodzi do awarii lustrzanek?

Kurz, woda i wstrząsy to groźni wrogowie, ale nie jedyni. Awarie powoduje też mechaniczne zużycie migawki. Każdy aparat ma określoną żywotność (np. 150 tys. cykli). Intensywne używanie prowadzi do zużycia przycisków, pokręteł i gniazd. Problemem mogą być drobinki piasku w układzie lustra, autofokusa lub w  pierścieniach obiektywu.

Chroń lustrzankę przed gwałtownymi zmianami temperatur. Para wodna skrapla się na elementach optycznych i elektronice, a to prosta droga do korozji. Dlatego po wejściu z zimna do ciepłego pomieszczenia najlepiej pozostawić aparat w zamkniętej torbie na 20–30 minut.

Rozbita lub zalana lustrzanka – co robić?

To najgorszy scenariusz, ale niestety możliwy. Oto zalana lustrzanka, co robić? Szybko:

  • wyjmij baterię i kartę pamięci – to odcina zasilanie i minimalizuje ryzyko zwarcia,
  • nie próbuj włączać aparatu – to najczęstszy błąd powodujący nieodwracalne spięcie,
  • zdejmij obiektyw (jeśli możesz), osusz korpus z zewnątrz, a następnie połóż go na suchym, chłonnym materiale (np. ręczniku papierowym) otworem mocowania w dół,
  • nie zwlekaj z oddaniem sprzętu do serwisu jeżeli woda osiadła na elementach optycznych i elektronice. Od kranówki / deszczówki groźniejsza jest słona woda (przyspiesza korozję) oraz słodkie napoje czy piwo (pozostawiają lepką wartstwę, która m.in. zatrzymuje wilgoć i kurz). Im bardziej „brudna” ciecz, tym większa pewność późniejszej awarii.

Jeżeli aparat upadł, pękł korpus lub lustro jest stłuczone, nie próbuj samodzielnej naprawy. Zabezpiecz sprzęt i oddaj go serwisantom.


Mogą Cię zainteresować:

zdjęcie autora
Autor
Rafał Panas
Copywriter, autor, pisarz. Kocha thrillery i góry. Pasjonuje się tym, jak nowe technologie zmieniają nas i świat, w którym żyjemy.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
4.3/5 (6 głosów)

Czytaj więcej