Jak backupować dane? Jak tworzyć kopie zapasowe?

Jedną z niemiłych rzeczy, jakie mogą spotkać użytkownika komputera, jest utrata danych. Może do niej dojść na wiele sposobów. Od nieumyślnego usunięcia plików, przez działanie szkodliwego oprogramowania, po fizyczne uszkodzenie komputera.

Jednym ze sposobów zabezpieczenia się przed tą przykrą sytuacją jest regularne tworzenie kopii zapasowych plików, na których nam szczególnie zależy. Jak tworzyć kopie zapasowe i dlaczego to takie ważne?

W tym artykule znajdziesz:

  • Kopie zapasowe – dlaczego są konieczne?
  • Bezpieczne dane, czyli zasady kopiowania
  • Jak backupować dane i jaki sprzęt wybrać?
  • Ile miejsca na backup?
  • Programy do kopii zapasowych
  • Kopie zapasowe w chmurze

Dyski HDD i SSD w Komputronik.pl

Wszystkie dyski >

Dlaczego warto tworzyć kopie zapasowe?

Strata programów, które można w każdej chwili ponownie pobrać z internetu, nie będzie zbyt dotkliwa. Jednak na komputerze przechowujemy również wiele własnoręcznie tworzonych plików, których odzyskanie czy ponowne utworzenie może okazać się niemożliwe. Zdjęcia i filmy, dokumenty prywatne lub firmowe, dane aplikacji, np.: faktury.

Uszkodzeniu może ulec dysk

Urządzenia elektroniczne nie są niezawodne. Dysk twardy choć przeważnie daje sygnały zanim ulegnie trwałemu uszkodzeniu, równie dobrze może zepsuć się z dnia na dzień, powodując bezpowrotną utratę naszych danych.

Dodatkowo na rynku coraz popularniejsze stają się ultra smukłe laptopy, które dysk twardy SSD mają zintegrowany z płytą główną. Awaria takiego komputera może uniemożliwić dostęp do danych, mimo że sam dysk i dane na nim nie zostały uszkodzone.

Więcej o ultrabookach przeczytasz w Ultrabook – co to jest i jakie to laptopy?

jak backupować dane

Wirusy i programy szyfrujące

Do usunięcia plików może się także przyczynić nieuwaga, nieostrożność lub wirusy komputerowe i programy szyfrujące dyski. Wystarczy otworzyć załącznik mailowy nieznanego pochodzenia, czy kliknąć w podejrzany link. Efektem może być instalacja złośliwego oprogramowania na komputerze, które może spowodować, że utracimy dostęp do naszych danych.

Rozwiązanie problemu bezpowrotnej utraty danych jest błahe, choć wielu użytkowników z niego nie korzysta. Wystarczy regularny backup danych na dysk zewnętrzny lub do chmury, by w razie nagłego wypadku móc odtworzyć nasze dokumenty.

Bezpieczne dane, czyli zasady kopiowania

Ręczne kopiowanie plików na zewnętrznym nośniku jest najprostszą metodą tworzenia backupu danych. Takie rozwiązanie najczęściej sprawdza się gdy chcemy zabezpieczyć niewielką ilość danych, kilka kluczowych plików, np.: na pendrive lub zewnętrzny dysk twardy.

Dyski zewnętrzne w Komputronik.pl

Wszystkie dyski zewnętrzne >

Warto jednak taki dysk odpowiednio zabezpieczyć, np.: korzystając z szyfrowania plików w Windows 10 lub wybierając pendrive z odpowiednią funkcją szyfrowania.

Więcej w poradniku Jak wybrać szyfrowany pendrive? Na co zwrócić uwagę?

W przypadku większej ilości danych i systematycznego wykonywania kopii, najlepiej skorzystać z dedykowanego oprogramowania. Użytkownicy Windows 10 mogą spróbować funkcji wbudowanych w system.

W internecie dostępnych jest też wiele aplikacji, od prostych do bardzo zaawansowanych, bezpłatnych lub za niewielką opłatą. Jedną zalet może być np.: szyfrowanie kopii, czyli zabezpieczenie przed niepowołanym dostępem.

Rodzaje kopii zapasowych

Kopie zapasowe mogą być tworzone na kilka sposobów i nie należy to do zadań wybitnie trudnych. Istnieje kilka typów kopii zapasowych, a wśród nich można wymienić kopię całkowitą, przyrostową i różnicową.

  • pełna kopia –  tak zwany mirror, każdorazowo wykonuje całkowity backup wszystkich wybranych plików i folderów, albo nawet całego dysku i systemu.
  • kopia przyrostowa i różnicowa – dokonują backupu jedynie nowo dodanych i zmienionych plików. Różnicą jest taka, że kopia przyrostowa przechowuje pliki dodane i zmienione od czasu utworzenia ostatniej dowolnej kopii, natomiast różnicowa – od czasu utworzenia ostatniej kopii całkowitej.

Jaką kopię wybrać?

Wybór odpowiedniej metody zależy od ilości danych do archiwizowania, częstotliwości tworzenia kopii, jak często zmieniają się dane lub jak szybko ich przybywa, oraz miejsca i sposobu tworzenia kopii.

Pełna kopia sprawdzi się w przypadku niewielkiej ilości danych, lub gdy  jest wykonywana na urządzeniach zapewniających bardzo szybkie wykonanie kopii, np.: na drugi dysk w komputerze lub zewnętrzny dysk USB 3.0.

Dyski zewnętrzne USB 3.0

Dyski zewnętrzne USB 3.0 >

Więcej o USB 3.0 przeczytasz w Przegląd USB – rodzaje i zastosowanie złączy

Kopia przyrostowa sprawdzi w sytuacji gdy szybko przybywa nowych danych lub często są zmieniane, oraz gdy archiwizacja wykonywana jest przez sieć – np.: na serwer NAS lub do chmury.

jak backupować dane

Jak backupować dane i jaki sprzęt wybrać?

Jak zrobić backup danych? Można tego dokonać na wiele sposobów, a znajdą się rozwiązania zarówno programowe jak i sprzętowe. Przyjrzyjmy się jednym i drugim.

Kopie powinno się wykonywać na dodatkowym dysku. Może to być zarówno drugi dysk w komputerze lub zewnętrzny nośnik.

Zależnie od wielkości kopiowanych danych, może to być pendrive, zewnętrzny dysk twardy o pojemności do 500GB do 4TB, lub płyta CD, DVD, Blu-Ray – jeśli nasz komputer jest wyposażony w napęd optyczny.

Warto zaznaczyć, że w porównaniu do pendrive, dyski przenośne USB 2,5” oferują lepszy stosunek pojemności do ceny,  a są przy tym również łatwe i wygodne w użyciu. Można je także schować do szuflady lub sejfu.

Do szybkiego wykonywania dużej ilości danych najlepszy będzie dysk SSD, oferujący kilkukrotnie wyższą szybkość zapisu od dysku magnetycznego HDD.

Na czym backupować?

Ile miejsca na backup?

O tym, jak dużo miejsca będziemy potrzebować na backup danych, decydujemy my sami.

Przy wyborze pojemności warto kierować się zasadą, aby na dysku zamieściły się przynajmniej trzy pełne kopie. Jeśli łącznie dane które chcemy zabezpieczać mają np.: 500 GB, optymalnie będzie wybrać dysk o pojemności 2 TB.

Jeśli planujemy przechowywać większe ilości danych, można zdecydować się na zestawy wyposażone w dwa dyski twarde – np.: WD My Book Duo oferuje łącznie 16 TB pojemności lub serwery plików NAS, które umożliwia zainstalowanie dwóch, czterech lub większej liczby dysków.

NAS – serwery plików

1 059,00
759,00
3 949,00
4 899,00
1 239,00
2 549,00
3 449,00
5 090,00
2 049,00
1 479,00
1 939,00
2 199,00
469,00
2 299,00
1 659,00
1 959,00
2 149,00

Serwery plików NAS >

Dyski z funkcją kopii

Ciekawą opcją są dyski zewnętrzne powstające właśnie z myślą o tworzeniu kopii zapasowych. Przeważnie do dysku dołączone jest wtedy specjalne oprogramowanie, pozwalające na wykonanie kopii kilkoma kliknięciami, a proces można wykonać również z poziomu aplikacji na telefon.

Dyski zewnętrzne WiFi

Dyski sieciowe WiFi >

Spotkać można również dyski zewnętrzne z Wi-Fi oraz ze specjalnym przyciskiem, którego wciśnięcie powoduje utworzenie kopii zapasowej – to bardzo wygodny sposób na zabezpieczenie swoich danych.

jak backupować dane

Bardziej profesjonalnym, ale i kosztownym rozwiązaniem, będzie kupienie dodatkowego urządzenia, które będzie pełniło rolę serwera kopii zapasowej. W tym wypadku warto już jednak skorzystać z pomocy specjalnego oprogramowania.

Programy do kopii zapasowych

Program do backupu danych może wykonywać kopie tylko na polecenie użytkownika, lub robić to automatycznie w czasie rzeczywistym. Może pozwalać na zapisanie i zaszyfrowanie danych na zewnętrznym nośniku, albo na przeniesienie kopii do chmury. Możliwy jest również backup danych na dysk sieciowy, albo na dodatkowy dysk zamontowany w komputerze, przeznaczony na przechowywanie kopii.

Programy zwykle działają w sposób inteligentny. Kopiują tylko te pliki, które zostały utworzone lub zmienione od ostatniego wykonania kopii zapasowej i które znajdują się w wyznaczonych przez nas folderach. Dzięki temu wykonywanie kopii trwa stosunkowo krótko.

Przeważnie nie wykonywana jest  kopia plików systemowych, a jedynie tych utworzonych przez użytkownika. Dodatkowo, programy do kopii zapasowych często kompresują dane, co pozwala na zmniejszenie objętości pliku kopii, dzięki czemu potrzeba mniej miejsca na jej przechowywanie.

Jaki program do backupu?

Do tworzenia kopii zapasowych można wykorzystać np.: Acronis True Image 2020, Acronis True Image 2020 PC/Mac, Cobian Backup, BackBlaze, CrashPlan, iDrive czy EaseUS Todo Backup. Wśród wymienionych pozycji znajdują się programy umożliwiające utworzenie kopii zarówno na nośniku zewnętrznym, jak i tworzące backup danych w chmurze.

Zobacz programy do kopii zapasowych >

Kopia do chmury

Opcja, o której warto wspomnieć na koniec, to darmowy Microsoft OneDrive lub Google Drive. Chmura, w której możemy przechowywać kilka gigabajtów plików, do których możemy uzyskać dostęp z dowolnego urządzenia obsługującego wymieniony program.

Podobną funkcję pełnić może płatna usługa (abonament) dostępna w internecie, która po zainstalowaniu dedykowanego oprogramowania będzie automatycznie tworzyć kopię wybranych danych w chmurze. Przykładem jest oprogramowanie Xopero Personal Cloud.

Urządzenia, które polecamy do backupu:

Dyski twarde zewnętrzne Pendrive Dyski twarde Programy do kopii zapasowych