Co to jest filtr HEPA?

co to filtr hepa

Z deklaracją wyposażenia w filtr HEPA możemy się spotkać, przeglądając specyfikacje techniczne różnych sprzętów AGD. Co to filtr HEPA i jakie są filtry HEPA w odkurzaczach oraz oczyszczaczach powietrza? W jakich innych sprzętach możemy je spotkać? Czy filtry HEPA są dobre dla alergików? Odpowiadamy na te pytania.


Co to jest filtr HEPA i jak działa?

Zacznijmy od tego, co to jest filtr HEPA. HEPA (z ang. High Efficiency Particulate Air Filter, czyli w dosłownym tłumaczeniu „wysokoskuteczny filtr powietrza”) to specjalistyczny filtr powietrza, którego zadaniem jest skuteczne oczyszczanie powietrza z zanieczyszczeń.

Historia filtra HEPA sięga ubiegłego wieku, został on stworzony przez NASA dla ochrony przed promieniowaniem radioaktywnym. Z czasem filtry HEPA zaczęto stosować także poza programami kosmicznymi – w przemyśle i w produkcji sprzętów gospodarstwa domowego.

Filtr klasy HEPA (High Efficiency Particulate Air filter) wykonany jest w dużej części ze szkła spiekanego, a konkretniej z kompozytu poliestrowo-szklanego. Materiał ten charakteryzuje się wysoką porowatością, co pozwala na zatrzymywanie nawet mikroskopijnych cząsteczek. Pory w filtrze mają średnicę około 0,3 µm, co sprawia, że powietrze swobodnie przez nie przepływa, tymczasem drobne cząsteczki zanieczyszczeń są skutecznie zatrzymywane.

Filtry HEPA zbudowane są z trzech warstw. Jedna z nich często ma za zadanie zatrzymywać nieprzyjemne zapachy. Kolejne warstwy łączy się ze sobą za pomocą specjalnych żywic. Ich zadaniem jest mechaniczne wychwytywanie pyłu, kurzu, bakterii oraz innych zanieczyszczeń.

Warto wiedzieć: filtr HEPA słabo radzi sobie z usuwaniem gazów i dymu, np. dymu papierosowego. Jest natomiast skuteczny w walce z zanieczyszczeniami, takimi jak np.: pył, roztocza, bakterie, kurz, pierwotniaki, grzyby, oraz wirusy.

Rodzaje i klasy filtrów HEPA

Na rynku możemy spotkać się z dwoma rodzajami filtrów HEPA – zmywalnymi, wykonanymi z poliestru oraz niezmywalnymi, wykonanymi z celulozy:

  • Filtry HEPA zmywalne są wielokrotnego użytku i można je czyścić pod bieżącą wodą. Są one sztywne i szorstkie i, jeśli będziemy je czyścić zgodnie z zaleceniami producenta, można ich używać niemal w nieskończoność;
  • Filtry HEPA niezmywalne przypominają gładki, cienki papier. Po zużyciu takiego filtra nie można go umyć, konieczna jest wymiana co kilka tygodni na nowy model.

Klasy filtrów – co to EPA i HEPA?

Wiemy już, jakie są filtry HEPA, jeśli chodzi o główne rodzaje. Warto mieć także świadomość, że filtry HEPA podlegają procesom standaryzacji, opartym na europejskiej normie EN 1822:2019 (która stanowi również podstawę międzynarodowego standardu ISO 29463:2017).

Zgodnie z nią filtry HEPA dzielą się na trzy główne kategorie:

  • EPA (ang. Efficiency Particulate Air – skuteczny filtr powietrza) – filtry powietrza o skuteczności podstawowej, oznaczane literą „E”;
  • HEPA (ang. High Efficiency Particulate Air – wysokoskuteczny filtr powietrza) – wysokowydajne filtry powietrza, oznaczane literą „H”;
  • ULPA (ang. Ultra-Low Penetration Air – filtr powietrza o bardzo niskiej penetracji) – filtry o najwyższej skuteczności spośród wszystkich filtrów HEPA, oznaczane literą „U”. Ten rodzaj filtra stosuje się w profesjonalnych systemach filtracji, np. w przemyśle farmaceutycznym lub w sektorze energetycznym.

Dodatkowo w każdej z wymienionych wyżej grup wyróżnia się klasy filtrów, określane za pomocą liczb – EPA E10, EPA E11, EPA E12, HEPA H13, HEPA H14 itd. Klasyfikacja filtrów HEPA jest zależna od skuteczności filtracji (retencji) wobec cząstek o rozmiarze do 0,3 μm, wyrażonej w procentach, zgodnie z poniższą tabelą. Uśredniona skuteczność filtracji nazywana jest „całkowitą”, natomiast wydajność w określonym punkcie nazywana jest retencją miejscową/lokalną.

Jakie są filtry HEPA? Klasyfikacja według EN 1822:2019
Klasyfikacja HEPASkuteczność filtracji całkowita [%]Skuteczność filtracji miejscowa [%]
EPAE10≥ 85%
EPAE11≥ 95%
EPAE12≥ 99,5%
HEPAH13≥ 99,95%≥ 99,75%
HEPAH14≥ 99,995%≥ 99,975%
ULPAU15≥ 99,9995%≥ 99,9975%
ULPAU16≥ 99,99995%≥ 99,99975%
ULPAU17≥ 99,999995%≥ 99,9999%

Gdzie znajdziesz filtry HEPA?

Filtry HEPA stosuje się powszechnie w sprzętach domowych, takich jak wysokiej klasy odkurzacze, roboty sprzątające, oczyszczacze powietrza czy nawilżacze powietrza. Możemy je spotkać także w systemach klimatyzacji i wentylacji. W przemyśle filtry HEPA wykorzystywane są wszędzie tam, gdzie wymagana jest wysoka czystość powietrza i kontrola zanieczyszczeń. Stosuje się je np. w instalacjach wentylacyjnych i systemach oczyszczania powietrza w laboratoriach oraz w zakładach farmaceutycznych.

Warto wiedzieć: w filtrach HEPA stosowanych w domowych sprzętach AGD materiał filtracyjny jest składany w kształt harmonijki. Dzięki temu filtr, którego powierzchnia mogłaby wynosić kilka metrów kwadratowych, mieści się w kompaktowej obudowie odkurzacza

Czy filtry HEPA są dobre dla alergików?

Filtry HEPA stanowią ogromne wsparcie osób cierpiących na alergie wziewne. Ta grupa osób poczuje różnicę od razu po uruchomieniu oczyszczacza powietrza wyposażonego w filtr powietrza HEPA H13. O tym, jaki oczyszczacz powietrza dla alergika będzie najlepszy, dowiesz się z poradnika: Jak wybrać oczyszczacz powietrza dla alergika?

Czy filtry HEPA są dobre dla alergików także w kontekście odkurzania? Zdecydowanie tak! Warto zatem, aby, poza oczyszczaczem powietrza z filtrem HEPA, alergik wyposażył się również w odkurzacz z filtrem HEPA.

Co to filtr HEPA – najczęściej zadawane pytania

Poniżej odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania, związane z tym, co to filtr HEPA, jak działają filtry HEPA oraz czy filtry HEPA są dobre dla alergików.

Co to filtr HEPA?

Filtr HEPA (z ang. High Efficiency Particulate Air) to wysokoskuteczny filtr powietrza, który skutecznie oczyszcza powietrze z pyłu, kurzu, bakterii, wirusów i innych zanieczyszczeń.

Jakie są filtry HEPA?

Filtry HEPA dzielą się na zmywalne (wielokrotnego użytku, z poliestru) i niezmywalne (wymagające wymiany, z celulozy). Filtry HEPA klasyfikuje się także według skuteczności na EPA, HEPA i ULPA.

Czy filtry HEPA są dobre dla alergików?

Tak, filtry HEPA stanowią duże wsparcie dla osób z alergiami wziewnymi, ponieważ pozwalają one szybko poprawić jakość powietrza.

Czy warto kupić odkurzacz z filtrem HEPA?

Tak, odkurzacz dla alergika powinien być obowiązkowo wyposażony w filtr HEPA.

Czy filtr HEPA się myje?

Po części tak – zmywalne filtry HEPA można czyścić wodą, najczęściej robi się to raz na kilka miesięcy. Natomiast niezmywalnych filtrów HEPA nie da się myć i trzeba je wymieniać co kilka tygodni.

Polecane oczyszczacze powietrza z filtrem HEPA

Mogą Cię zainteresować:

zdjęcie autora
Autor
Alicja Hudzik
Z wykształcenia biolog — antropolog, zawodowo od 2017 roku zajmuje się tworzeniem contentu dla różnych marek. Wcześniej pracowała w branży eventowej. Stara się dużo podróżować, przede wszystkim górskimi szlakami, kocha psy (najbardziej swojego setera szkockiego!), jest również miłośniczką gier planszowych oraz gier video, w szczególności z gatunku action-RPG.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
5/5 (7 głosów)

Czytaj więcej