Czy warto wybrać Ryzen 7 7700X3D? Testy najnowszego procesora AMD

Test procesora AMD Ryzen 7 7700X3D

Procesory z serii X3D cieszą się olbrzymią sympatią graczy, a Ryzen 7 7800X3D uzyskał już miano legendarnego CPU. Jego nieco tylko wolniejszy brat ma wszelki potencjał stać się kolejnym hitem, ale musi zostać spełniony jeden kluczowy warunek…


Otrzymaliśmy od AMD możliwość sprawdzenia jeszcze przedpremierowo możliwości ich najnowszego procesora – 8-rdzeniowego 16-wątkowego Ryzena 7 7700X3D. To jednostka wyposażona w dodatkowe 64 MB pamięci L3, naniesione bezpośrednio na rdzenie (stąd nazwa technologii 3D V-Cache – od warstwowej topologii krzemu), zatem dokładnie tyle samo, co we wszystkich pozostałych procesorach X3D z serii Ryzen 5 i 7. Względem od dawna już obecnego na rynku Ryzena 7 7800X3D, zmniejszono taktowanie do 4000 MHz bazowo i 4550 MHz w ramach boost (względem odpowiednio 4200 MHz i 4950 MHz w wyższym modelu), co powinno przełożyć się na różnicę w wydajności niewiększą niż 10%. 

Specyfikacja nowego procesora Ryzen 7 7700X3D na tle Ryzen 7 7800X3D

Ryzen 7 7700X3DRyzen 7 7800X3D
ArchitekturaZen 4 (5 nm)Zen 4 (5 nm)
Rdzenie (wątki):8(16)8(16)
Taktowanie bazowe (boost)4 GHz (4,5 GHz)4,2 GHz (5 GHz)
TDP120 W120 W
Powierzchnia rdzenia 193 mm2193 mm2
Odblokowany mnożnikNieNie
PBO TakTak

Jak widać, nie tylko nie jest to premiera w ramach najnowszej architektury (Zen 5), ale też nie dotyczy niczego specjalnie odkrywczego. Można by wręcz powiedzieć, że AMD po trzech latach produkcji procesorów Ryzen 7 7800X3D uzbierało na tyle pokaźny zapas egzemplarzy, które nie są w stanie utrzymać bazowego zegara, ale pracują stabilnie z taktowaniem w okolicy 4-4,5 GHz, że postanowili wprowadzić je na rynek pod przykrywką nowej serii. Podobnie zresztą jak wcześniej dostaliśmy serię procesorów Ryzen 5 7500X3D, będących zasadniczo Ryzen 7 7800X3D, w których jeden lub dwa rdzenie nie działały poprawnie i zostały sprzętowo zablokowane (a do tego obniżono zegary). O tyle dobrze, że to nadal “żywa” podstawka i wybierając teraz któryś z tych procesorów, potencjalnie nadal doczekamy się prezentacji kolejnej generacji (AMD Zen 6), na którą będzie można taki procesor podmienić za kilka lat. 

To taktyka stosowana przez wszelkich producentów elektroniki i to już od dziesiątek lat, zatem nie ma w tym nic złego – po prostu warto mieć tego świadomość. Jeżeli taki produkt zostanie odpowiednio dobrze wyceniony, to może się okazać nawet lepszym wyborem od “pełnowartościowego” wariantu. Niestety obecna sytuacja na rynku nie sprzyja atrakcyjności premier nowego sprzętu, ale do tego wrócimy na koniec recenzji. Otrzymany procesor sprawdziliśmy w grach i aplikacjach użytkowych, a także zweryfikowaliśmy jego potencjał podkręcania i wymagania względem układu chłodzenia. Do porównania użyliśmy nie tylko Ryzena 7 7800X3D, ale też Ryzena 7 9700X oraz tańszy z nowych procesorów Intela – Core Ultra 5 250K Plus. Dodatkowo na wykresach pojawi się też Ryzen 7 9800X3D na zoptymalizowanych pamięciach i z aktywnym PBO, aby zarysować “sufit wydajności”. 

Dodatkowo, z uwagi na dzisiejsze realia cenowe RAM, sprawdziliśmy też, jak nowy procesor oraz jego rywal po stronie Intela radzą sobie z tylko jednym modułem RAM (16 GB DDR5 6000 MT/s, co oznacza pracę na pojedynczym kanale). Taki zabieg, podczas składania PC, pozwoli zaoszczędzić dobre 500-600 zł, co w praktyce oznacza, że można sobie pozwolić np. na kartę graficzną z wyższego segmentu, a pamięć dokupić, gdy jej ceny się uspokoją (jako że na ten moment można bez problemu używać komputera i grać przy tylko 16 GB RAM). 

Testy AMD Ryzen 7 7700X3D w grach

Testowaliśmy gry oraz ustawienia w tych grach, które mocno obciążają procesor. Z tego też względu (ale również z uwagi na pozycjonowanie cenowe testowanego procesora) ograniczyliśmy się do testów w FHD i QHD – testy w rozdzielczości UHD (4K), nawet na GeForce RTX 5080, byłyby całkowicie płaskie niemal w każdej z omawianych gier.

Przeprowadzone testy wykazują, że na możliwie zbliżonej platformie sprzętowej nowy procesor AMD oraz Intel Core Ultra 5 250K Plus wymieniają się ciosami jak równy z równym. Zasadniczo delikatną przewagę należy uznać po stronie AMD – średnia ze wszystkich testów wykazuje 3% przewagi Ryzena 7 7700X3D nad Core Ultra 5 250K Plus, ale ostatecznie i tak dużo zależy od tego, w co gramy. Sytuacja znacząco się zmienia, gdy weźmiemy pod uwagę różne warianty testowanej pamięci. Procesor AMD niewiele traci po wyjęciu jednego z modułów RAM, ale też nic nie zyskuje na pamięciach szybszych niż 6000 MT/s. Z kolei najnowszy Core Ultra 5 zalicza dramatyczny spadek wydajności po zrezygnowaniu z dual channel, ale też w pełni rozwija skrzydła dopiero na ekstremalnie drogich pamięciach DDR5 8000 MT/s (a realnie zyskałby jeszcze więcej na CUDIMM 9600 MT/s).

Porównanie wyników na tylko jednej “kości” RAM wykazuje, że Ryzen 7 7700X3D wyprzedza Core Ultra 5 250K Plus o 10-20%, co oznacza, że odczujemy różnicę również w grach, które mniej obciążają CPU, i ogólnie płynność gry będzie stabilniejsza – to realnie interesujący wniosek. Jeżeli natomiast odniesiemy się do wyników uzyskanych przez Ryzen 7 7800X3D, to okazuje się, że zamiast oczekiwanych 10% przewagi ten zyskuje co najwyżej 5-6% – w praktyce poniżej granicy “postrzegalności”. Warto też odnotować, że nowszy, ale pozbawiony 3D V-Cache Ryzen 7 9700X praktycznie zawsze przegrywał z teraz wydanym Ryzenem 7 7700X3D. Potwierdzają to również testy w Counter-Strike 2 – grze sieciowej, w której wydajność w szczególności zależy od procesora. 

Testy Ryzen 7 7700X3D w zastosowaniach profesjonalnych i kreatywnych

Procesory AMD Ryzen 7 już od wielu lat nie są atrakcyjnym wyborem dla profesjonalistów i artystów, co wynika głównie z upartego trzymania się AMD zaledwie ośmiu rdzeni dla tak drogich jednostek. Modele X3D wypadają w tej kwestii jeszcze gorzej, jako że dodatkowa pamięć L3 rzadko kiedy wnosi cokolwiek w tego typu zastosowaniach, a jednak znacząco podbija cenę procesora. Nic zatem dziwnego, że w zasadzie budżetowy (najtańszy w całym dzisiejszym zestawieniu) Intel Core Ultra 5 250K Plus dosłownie masakruje wszystkich swoich rywali po stronie AMD, włącznie z dwukrotnie droższym AMD Ryzen 7 9800X3D. 

To nie jest tak, że na tych procesorach nie da się pracować, ale zwyczajnie nie opłaca się ich kupować w tym celu – a już zwłaszcza modeli X3D, które nigdy nawet nie były projektowane z myślą o takich zastosowaniach. Trzeba jednak odnotować, że Intel nie bierze tej przewagi z powietrza i pod pełnym obciążeniem potrafi też pobrać dwukrotnie więcej energii od każdego z Ryzenów 7. To płynnie prowadzi nas do omówienia kwestii temperatur i doboru układu chłodzącego. 

Jakie chłodzenie do Ryzena 7 7700X3D?

Pomimo iż AMD wprowadza Ryzena 7 7700X3D do sprzedaży jako procesor “Box” i to w dodatku w dużym opakowaniu, które często u AMD oznacza obecność układu chłodzącego, to jednak model ten pozostaje wierny tradycji procesorów z “X” w nazwie i chłodzenia fabrycznego nie posiada. Nasze testy wykazały, że podczas grania (zatem jedynej aktywności, jaka ma sens na tym procesorze) zużycie energii oscyluje w zakresie od 45 W do 60 W i zwykle nie przekracza 55 W, co jest bardzo dalekie od TDP 120 W podanego w specyfikacji. Owszem – dodatkowa pamięć nad rdzeniami podnosi temperaturę na rdzeniach, ale nasze chłodzenie AIO 420 mm bardzo często pracowało bez aktywacji wentylatorów (na samej pompie), jako że temperatury nie przekraczały 55 st. C. 

W praktyce oznacza to, że dla Ryzena 7 7700X3D wystarczy dowolne chłodzenie powietrzem. Gdybyśmy jednak planowali w pełni obciążać wszystkie rdzenie, np. podczas renderingu, to faktycznie przyda się układ zdolny sprawnie odprowadzić ponad 80 W ciepła, zatem mowa o chłodzeniu klasy ENDORFY Fera 5 albo Modecom Volcano T100. Tutaj też warto odnotować, że tak samo możemy zaoszczędzić na płycie głównej – do uzyskania pełni potencjału nowego procesora wystarczy absolutnie dowolna płyta główna AM5 – nawet modele bez chłodzenia sekcji zasilania powinny sobie poradzić z nowością od AMD. 

Czy AMD Ryzen 7 7700X3D można podkręcać?

Brak chłodzenia to nie jedyna podtrzymana tradycja – podobnie jak jego większy brat (Ryzen 7 7800X3D) nowy członek serii Ryzen 7000 X3D nie ma odblokowanego mnożnika i jedyna forma dozwolonego podkręcania to automatycznie działające PBO (uwzględniające również obniżanie napięcia). Problem w tym, że podczas naszych testów PBO nieszczególnie chciało podnieść taktowanie powyżej domyślnego limitu 4550 MHz (które procesor chwilowo osiąga na domyślnych parametrach). Obniżenie napięcia faktycznie działało, ale jedyne, co udało nam się osiągnąć, to ustabilizowanie taktowania na poziomie 4,55 GHz, co finalnie przełożyło się na pomijalny wzrost wydajności o 1,5% w Cinebench R24. Trochę szkoda, ale możliwe, że taki kawałek krzemu nam się trafił i inna sztuka uzyskałaby lepszy rezultat. 

Czy albo raczej kiedy warto będzie kupić AMD Ryzen 7 7700X3D

Podsumowując wszystkie testy rysuje nam się obraz bardzo dobrze przygotowanego produktu – obniżenie taktowania tylko marginalnie wpłynęło na wydajność względem wyśmienitego przecież AMD Ryzen 7 7800X3D, a z pewnością pozwoliło znacznie zwiększyć uzysk w ramach produkcji i w efekcie zaoferować nowy procesor w atrakcyjnej cenie. Prawda? Otóż niestety na ten moment nie jest to prawdą. Gdy te słowa piszemy cena Ryzena 7 7700X3D została ustalona na poziomie 1459 zł – to dokładnie 200 zł drożej niż przyjdzie wam w Komputroniku zapłacić za 5% szybszego AMD Ryzen 7 7800X3D Tray (wersja bez pudełka). Gdybyście jednak potrzebowali pudełka, to za 1499 zł dostaniecie 7800X3D Box, ale na tym pułapie cenowym lepiej pudełko kupić na portalu aukcyjnym za 10 zł, a za 1699 zł nabyć Ryzena 7 9800X3D Tray…

Jeszcze gorzej sytuacja wygląda, gdy spojrzymy na procesor jako narzędzie bardziej uniwersalne – nie tylko do grania. Tutaj symboliczna przewaga 3% w grach w połączeniu z niemal dwukrotnie gorszymi wynikami w pozostałych zastosowaniach wyraźnie przekreśla Ryzena 7 7700X3D jako potencjalnego kandydata na nowy procesor. Jeżeli szukacie opłacalnego procesora do pracy i grania, to Intel pozostaje bezkonkurencyjny w niskim i średnim segmencie cenowym. 

Ciekawiej natomiast się robi, jeżeli skupiacie się tylko na grach i w dodatku faktycznie szukacie oszczędności, wybierając najtańszą płytę główną, tanie chłodzenie i tylko 16 GB RAM. To wszystko świetnie sprawdzi się z nowym Ryzenem 7 7700X3D, podczas gdy całkowicie nie przejdzie na Core Ultra 5 250K Plus. Wydaje nam się, że to właśnie w tym (jakże obecnie aktualnym) podejściu tkwi siła nowego procesora AMD – albo raczej będzie w nim tkwiła, gdy pojawią się warianty OEM/Tray w cenie z przedziału 1000-1100 zł. Do tego czasu (z ceną powyżej 1200 zł) procesor pozostanie jedynie ciekawostką – przynajmniej do czasu, aż AMD nie wycofa ze sprzedaży Ryzena 7 7800X3D… 

Zalety:

  • osiem rdzeni to optymalny wybór w procesorze do gier w 2026 r.;
  • 64 MB dodatkowej pamięć 3D V-Cache;
  • niski pobór energii;
  • nie wymaga potężnego chłodzenia i płyty głównej;
  • platforma AM5 ze wsparciem dla ZEN 6;
  • duże pudełko w zestawie w którym można chować kamienie.

Wady:

  • niska wydajność poza grami;
  • brak możliwości podkręcania;
  • ujemna opłacalność na premierę.

Mogą Cię też zainteresować:

zdjęcie autora
Autor
Wojciech Spychała
Dziennikarz branży komputerowej od lat zajmujący się testowaniem najnowszych rozwiązań sprzętowych oraz technologicznych. Obecnie redaktor portalu benchmark.pl, jeden z prowadzących kanałów YouTube Komputronik oraz twarz stojąca za kanałem YouTube Po Testach.
Dziękujemy, że przeczytałeś cały artykuł. Jak go oceniasz?
5/5 (5 głosów)

Czytaj więcej